×

منوی بالا

منوی اصلی

دسترسی سریع

اخبار سایت

پرسش قرآنی/ هدایت قرآن عمومی است یا خصوصی؟ (جواب اجمالی)

بسم الله الرحمن الرحیم

اشکال: خدای متعال، در برخی آیات، قرآن کریم را کتاب هدایت همۀ انسان ها معرفی می کند:

«شَهْرُ رَمَضانَ الَّذي أُنْزِلَ فيهِ الْقُرْآنُ هُدىً لِلنَّاس»؛[۱]

«وَ ما هِيَ إِلاَّ ذِكْرى‏ لِلْبَشَر»؛[۲]

عموم و اطلاقات این گونه آیات، مفید همگانی و همیشگی بودن هدایت قرآنی است. افزون بر این که، سیرۀ عملی رسول اکرم (صلی الله علیه وآله) هم، دعوت همگان به پذیرش اسلام بود.

از سوی دیگر، آیاتی چون:

«ذلِكَ الْكِتابُ لا رَيْبَ فيهِ هُدىً لِلْمُتَّقين»؛[۳] 

«هُدىً وَ رَحْمَةٌ لِلْمُؤْمِنينَ»؛[۴]

«هُدىً وَ رَحْمَةً لِلْمُحْسِنينَ»؛[۵]

«هُدىً وَ رَحْمَةً وَ بُشْرى‏ لِلْمُسْلِمين»؛[۶]

هدایت قرآن را ویژۀ پرهیزکاران، مؤمنان، محسنان و مسلمانان معرفی می کند.

این دو مطلب متفاوت، چنین پرسشی را پدید می آورد که با وجود دلیل هایی که گویای هدایت عمومی قرآن است، سرّ اختصاص هدایت قرآن به گروه خاص چیست؟

در پاسخ به این پرسش قرآنی سه بیان ارائه شده که دقیقترین آن ها بیان سوم است:

۱ ـ برخی مفسران، مانند امین الاسلام طبرسی، می گویند:

هدایت قرآن همگانی است، اما آیات دستۀ دوم، ناظر به بهره بری از قرآن است. (توضیح بیشتر)

۲ ـ استاد علامه طباطبایی می فرماید:

هدایت قرآن همگانی است، اما آیات دستۀ دوم، ناظر به کسانی است  که سرمایۀ پذیرش هدایت قرآن را حفظ کرده اند و آن سرمایه، سرمایۀ فطرت است. (توضیح بیشتر)

امتیاز این بیان نسبت به بیان اول این است که دلیل بهره وری از قرآن بیان شده است.

۳ ـ در واقع هیچ نوع تعارض ابتدایی میان این دو گروه آیات وجود ندارد. 

هر آیات گروه اول، قرآن کریم مایۀ هدایت برای «ناس» و «بشر» بیان شده  است. آیات دوم هم می گوید که قرآن هدایت برای «متقین» و .. است.

با توجه به این که در فرهنگ قرآن کریم، کسانی که «سرمایۀ فطرت» خود را کشته اند، جزء «ناس» و «بشر» محسوب نمی شوند. بنابراین، تعارضی بیان این دو دسته آیات نیست؛ زیرا مردگان فطری در واقع انسان نیستند، بلکه شبیه حیوانات و حتی کمتر و گراهتر از آنند. (توضیح بیشتر)

(برگرفته از تفسیر تسنیم، ج۲، ص۱۴۰ ـ ۱۴۸)   


[۱] . بقره، آیۀ۱۸۵٫

[۲] . مدثر، آیۀ۳۱٫

[۳] . بقره، آیۀ۲٫

[۴] . یونس، آیۀ۵۷٫

[۵] . لقمان، آیۀ۳٫

[۶] . نحل، آیۀ۸۹٫ 

  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط تیم مدیریت در وب منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.


question