بسم الله الرحمن الرحیم

اشکال: خدای متعال، در برخی آیات، قرآن کریم را کتاب هدایت همۀ انسان ها معرفی می کند:

«شَهْرُ رَمَضانَ الَّذی أُنْزِلَ فیهِ الْقُرْآنُ هُدىً لِلنَّاس»؛[۱]

«وَ ما هِیَ إِلاَّ ذِکْرى‏ لِلْبَشَر»؛[۲]

عموم و اطلاقات این گونه آیات، مفید همگانی و همیشگی بودن هدایت قرآنی است. افزون بر این که، سیرۀ عملی رسول اکرم (صلی الله علیه وآله) هم، دعوت همگان به پذیرش اسلام بود.

از سوی دیگر، آیاتی چون:

«ذلِکَ الْکِتابُ لا رَیْبَ فیهِ هُدىً لِلْمُتَّقین»؛[۳] 

«هُدىً وَ رَحْمَةٌ لِلْمُؤْمِنینَ»؛[۴]

«هُدىً وَ رَحْمَةً لِلْمُحْسِنینَ»؛[۵]

«هُدىً وَ رَحْمَةً وَ بُشْرى‏ لِلْمُسْلِمین»؛[۶]

هدایت قرآن را ویژۀ پرهیزکاران، مؤمنان، محسنان و مسلمانان معرفی می کند.

این دو مطلب متفاوت، چنین پرسشی را پدید می آورد که با وجود دلیل هایی که گویای هدایت عمومی قرآن است، سرّ اختصاص هدایت قرآن به گروه خاص چیست؟

در پاسخ به این پرسش قرآنی سه بیان ارائه شده که دقیق ترین آن ها بیان سوم است: (خلاصۀ جواب ها

بیان اول: (توضیح) 

بیان دوم: (توضیح) 

بیان سوم: آیت الله جوادی آملی در این رابطه می فرماید:

مراد از هدایت ویژۀ پرهیزکاران در این آیۀ کریمه، همان هدایت تکوینی (ایصال به مطلوب) است که متأخر از هدایت تشریعی همگانی قرآن (ارائۀ طریق) است و مراد از متقین نیز کسانی هستند که اولاً سرمایۀ فطرت را با شنیدن پیام فطرت حفظ کرده باشند و افزون بر تقوای فطری، تقوای عملی نیز داشته باشند.

سرّ تأکید بر زمینه سازی حیات فطری برای پذیرش قرآن این است که اگر انسان با سوء اختیار خود، فطرت اصیل خویش را در گور هوا و هوس دفن کرد، دیگر نمی تواند از هدایت قرآن بهره مند گردد، زیرا رسالت قرآن شفا بخشیدن به بیماران است: «شِفاءٌ لِما فِی الصُّدُور»[۷] نه زنده کردن مردگان! گواه این مدعا، آیۀ شریفۀ «لِیُنْذِرَ مَنْ کانَ حَیًّا وَ یَحِقَّ الْقَوْلُ عَلَى الْکافِرین»[۸] است که به قرینۀ مقابلۀ (زنده با کافر)، کافر را مرده می داند.

اینان کسانی هستند که خودشان می گویند: ما را موعظه کنی یا نکنی سودی نمی بخشد: «قالُوا سَواءٌ عَلَیْنا أَوَعَظْتَ أَمْ لَمْ تَکُنْ مِنَ الْواعِظین».[۹] خدای سبحان نیز در مورد آنان می گوید: انذارشان کنی یا نکنی ایمان نمی آورند: «إِنَّ الَّذینَ کَفَرُوا سَواءٌ عَلَیْهِمْ أَ أَنْذَرْتَهُمْ أَمْ لَمْ تُنْذِرْهُمْ لا یُؤْمِنُونَ».[۱۰]

هدایت قرآن برای کسانی که فطرتشان مرده، کارساز نیست و اصولا تعارضی بین این دو دسته آیات نیست؛ زیرا مردگان فطری در واقع انسان نیستند، بلکه شبیه حیوان و حتی کمتر و گمراه تر از آنند: «إِنْ هُمْ إِلاَّ کَالْأَنْعامِ بَلْ هُمْ أَضَلُّ سَبیلا».[۱۱]

پس با تأمل معلوم می شود که «ناس» همان «متقین» و متقین همان ناس هستند و دیگران در حکم چهارپایان یا فراتر از آن ها هستند.

اگر در برخی آیات، مانند: «یا أَیُّهَا الَّذینَ آمَنُوا اسْتَجیبُوا لِلَّهِ وَ لِلرَّسُولِ إِذا دَعاکُمْ لِما یُحْییکُم»[۱۲] اثر وحی، احیای نفوس مردگان دانسته شده، در پرتو پذیرش اصل ایمان است. عنوان آیه ناظر به مؤمنان است و مردم با ایمان، که از حیات ابتدایی دینی برخوردارند، بر اثر پذیرش دعوت جهاد و مانند آن، به حیات برتر می رسند.

(برگرفته از تفسیر تسنیم، ج۲، ص۱۴۰ الی ۱۴۷)


[۱] . بقره، آیۀ۱۸۵٫

[۲] . مدثر، آیۀ۳۱٫

[۳] . بقره، آیۀ۲٫

[۴] . یونس، آیۀ۵۷٫

[۵] . لقمان، آیۀ۳٫

[۶] . نحل، آیۀ۸۹٫

[۷] . یونس، آیۀ۵۷٫

[۸] . یس، آیۀ۷۰٫

[۹] . شعراء، آیۀ۱۳۶

[۱۰] . بقره، آیۀ۶٫

[۱۱] . فرقان، آیۀ۴۴٫

[۱۲] . انفال، آیۀ۲۴٫ 

متولد سال ۱۳۵۴ هستم. در سال ۷۶، توفیق پیدا کردم تا در جمع خوبان طلبه حضور داشته باشم و مشغول دروس حوزوی شوم. ـــــ بعد از ده سال مطالعه ی دروس حوزوی، وارد درس خارج حوزه شدم و از محضر اساتیدی چون: آیت الله العظمی وحید خراسانی، آیت الله سید احمد خاتمی و آیت الله محمد عندلیب همدانی استفاده کردم. به مدت شش سال از کارشناسان مرکز ملی پاسخگویی به سؤالات دینی بودم ــــ همچنین در حوزۀ مشاوره ی خانواده، تربیت کودک، امور جوانان و نیز پاسخگویی به مسائل اخلاقی مشغول فعالیت هستم و در این رابطه هم دارای تألیفاتی هستم.
نوشته های مرتبط :

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

شما می‌توانید از این دستورات HTML استفاده کنید: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

مدیر سایت: احمد نباتي
Thumb_141956
ای برادر! پشتیبان «ولی فقیه» باش، اما پیشاپیش «ولی فقیه» بایست و تیرهای زهر آگین دشمن را که به سوی او روانه می شوند به جان خریدار شو ... تنها عافیت طلبان دنیا دوست هستند که عوام فریبانه از «ولایت» و «ولایت مداری» دم میزنند، اما در هنگامه ی فتنه ها و امتحان های سخت، پشت سر ولی فقیه سنگر می گیرند، تا دنیای "فانی" خود را در خطر نبینند!  
ویــژه هـــا
پی گیری پرسش شما
آمار سایت
    عکس های متنوع تصادفی