×

منوی بالا

منوی اصلی

دسترسی سریع

اخبار سایت

بسم الله الرحمن الرحیم

«و أولی الأمر»؛ اهل بیت، «صاحبان امر» هستند

«أولوا» اسم جمع به معنای صاحبان است که در حالت نصبی و جرّی «أولی» خوانده می ­شود.

«أمر» به معنای فرمان یا شأن می ­آید.

فرمانروایان دینی

این جملۀ زیارت، برگرفته از این آیۀ شریفه ­است: «أَطيعُوا اللَّهَ وَ أَطيعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِي الْأَمْرِ مِنْكُم»؛ «از خدا اطاعت كنيد و از رسول و اولو الامر خويش فرمان بريد».[۱]

اطاعت «اولو الأمر» از سنخ اطاعت رسول خدا است؛ زیرا در این آیه «أولی الأمر» در کنار «الرسول» قرار گرفته و تنها با یک فعل «أطیعوا» بیان شده است؛ یعنی همان اطاعت بی قید و شرطی که در برابر رسول خدا لازم است، در برابر اولوا الأمر نیز لازم است. از این رو آن ها هم باید همانند رسول خدا معصوم باشند؛ وگرنه لازمۀ فرمان به اطاعت مطلق از کسی که عصیان و نیسان در او راه دارد، تجویز ارتکاب گناه (حداقل در مواردی) است.

تعیین مصداق

قرآن کریم اطاعت از اولی الأمر را لازم و ضروری دانسته؛ اما سؤال این است که مصادیق اولی الأمر چه کسانی هستند؟ آیۀ محل بحث، مرجع تعیین مصداق را خدا و رسول معرفی کرده است؛ زیرا فرمود: اگر در چیزی اختلاف و نزاع کردید، به خدا و پیامبر مراجعه کنید. «فانْ تنازَعْتُمْ في‏ شَيْ‏ءٍ فَرُدُّوهُ إِلَى اللَّهِ وَ الرَّسُول». از سوی دیگر از تقیید اطاعت پدر و مادر به عدم معصیت پروردگار و از اطاعت اولوا الأمر به این قید، عصمت أولوا الأمر فهمیده می­شود.

مصداق «اولوا الأمر» در قرآن

آیۀ: «إِنَّما يُريدُ اللَّهُ لِيُذْهِبَ عَنْكُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَيْتِ وَ يُطَهِّرَكُمْ تَطْهيراً».[۲] از عصمت گروهی به عنوان اهل البیت خبر داده است. این عصمت از برخی  شواهد داخلی آیه فهمیده می­شود. پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) از راه ­های گوناگون این عنوان را بر امیرالمؤمنین (علیه­ السلام)، فاطمۀ زهرا (علیها­السلام)، امام حسن (علیه ­السلام) و امام حسین (علیه ­السلام) تطبیق کرده است. این در حالی است که هیچ یک از فرقه­ های اسلامی برای غیر این خاندان، ادعای عصمت نکرده است.

مصداق «اولی الأمر» در روایات

در برخی روایات آمده است: خدای سبحان در این آیه فقط ما را اراده کرده و به همۀ مؤمنان دستور داده است که تا روز قیامت، تنها از ما اطاعت کنند. امام باقر (علیه ­السلام) فرمودند: «إِيَّانَا عَنَى خَاصَّةً أَمَرَ جَمِيعَ الْمُؤْمِنِينَ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَة بِطاعَتِنا».[۳] همچنین در برخی دیگر از روایات ـ همچون روایت جابر بن عبد الله انصاری[۴] ـ به نام ائمۀ معصومین (علیهم ­السلام) نیز تصریح شده است.         



[۱] . نساء، آیۀ ۵۹٫

[۲] . احزاب، آیۀ ۳۳٫

[۳] . الكافي، ج۱، ص۲۷۶٫ 

[۴] . تفسیر نورالثقلین، ج۱، ص۴۹۹٫ 

  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط تیم مدیریت در وب منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.


question