×

منوی بالا

منوی اصلی

دسترسی سریع

اخبار سایت

بسم الله الرحمن الرحيم

اشکال: مهم این است که انسان دلی پاک داشته باشد. حال با وجود این مطلب، دیگر چه لزومی دارد که نماز بخوانیم؟!

جواب:    

طبق روایات اهل بیت (علیهم ­السلام) علت اصلی هر چیزی که خدای متعال حرام یا واجب کرده، به نفع و ضرر دنیوی یا اُخروی ما بر می­ گردد. یعنی خدای متعال که می ­داند انجام برخی از کارها موجب ضرر دنیوی یا اخروی قابل توجه است، انجام آن کار را از ابتدا حرام کرده تا بندگانش مبتلا به صدمات آن نشوند. 

همچنین خدای متعال می­ داند که انجام برخی از کارها سود بسیار زیادی برای انسان دارد تا جایی که از دست دادن آن سود، صدمه­ ای بزرگ برای او به جای خواهد گذاشت. لذا در قالب یک دستور آمرانه، ما را تشویق به انجام آن کار می­ کند. با این مطلب روشن شد که هدف از امر و نهی الهی، کسب سود و دفع زیان برای خود ما می­ باشد و در این میان، نفع و زیانی متوجه خدای سبحان نخواهد شد.

البته لازم به ذکر است که توقع نمی­رود ما بتوانیم به سود و زیان همه­ ی واجب­ ها و حرام­ های الهی پی­ ببریم. ما در محضر خدای حکیم همچون کودکی هستیم که قادر به درک بسیاری از سود و زیان ­هایش نمی­ باشیم. اما می ­دانیم که امر و نهی خدای متعال از روی حکمت است و خدای حکیم هم کار بیهوده انجام نمی ­دهد. روی همین  اساس احکام او را به دیده می ­نهیم و با اطمینان خاطر به آن ها عمل می­ کنیم.   

برخی بدون توجه به این مطلب مهم، به اشتباه می­ گویند: «خداوند چه نیازی به عبادت و نماز ما دارد»؟! این افراد توجه ندارند که خدای متعال هیچ نیازی به ایمان و عبادت ما ندارد. او بی ­نیاز مطلق، و عاری از هر نقصی است. اگر تمام مردم روی زمین کافر شوند، از خدایی خدا چیزی کم نمی ­شود؛ و اگر هم همه، مؤمن و متّقی شوند، چیزی به او افزوده نمی­ گردد.  عبادت خدای متعال تنها راه برای رسیدن به سعادت دنیوی و اُخروی است و نماز هم نردبان عروج به کمالات انسانی است.

حال که بحث به این جا کشید لازم می ­دانم نکته ­ی دیگری هم مطرح کنم. در کنار مطلبی که تا اینجا بیان شد، احکام الهی فایده­ ی خاص دیگری هم دارد و آن تقویت روحیه ­ی عبودیت و بندگی در انسان است.

مهم­ ترین مقام برای هر انسانی این است که همواره این واقعیّت بزرگ را آویزه­ ی گوش خود کند که او بنده­ ی خدای متعال است و هر چه دارد همه از او است. مقام عبودیت خداوند چنان عظمتی دارد که حتی از مقام رسالت هم بالاتر است. روی همین اساس در تشهد نماز، ابتدا شهادت می ­دهیم که پیامبر اکرم (صلی­ الله ­علیه ­و آله) عبد خدا بود و بعد از آن شهادت به رسالت او می ­دهیم. پذیرفتن عبودیت خدای سبحان اقتضا دارد تا هر چه گفت، بدون چون و چرا بپذیریم، چه به فسلفه­ ی احکام او پی ببریم و  چه به فلسفه­ ی آن پی نبریم.

اگر کسی صرفاً به دلیل نفع و ضرر خود احکام الهی را اجرا کند، هر چند که به هدفش می ­رسد؛ اما چون در این میان فقط «خود» را می ­بیند، هنوز بویی از «عبودیت» خدای ربّ العالمین را استشمام نکرده است. اما کسی که هدفش از اطاعت دستورهای الهی را پذیرش بندگی او قرار داده، در جرگه­ ی بندگان خدا راه پیدا کرده و بهره­ ی بسیار بالاتری از اعمال خود خواهد برد. 

اینجا است که فاصله ­ای بزرگ میان مردم ایجاد می­ گردد. برخی از مردم که در عمل به دستورات الهی توجهی به جنبه ­ی عبودیت آن ندارند، به محض مشاهده­ ی حکمی که سود و زیان آن برایشان نامعلوم است به سادگی از آن نافرمانی می­ کنند و می­ گویند: «تا نفهمم که ترک این کار حرام چه زیانی برای «من» دارد، آن را ترک نمی­ کنم و تا نفهمم که انجام این کار واجب چه سودی برای «من» دارد، آن را انجام نخواهم داد»!

حتی برخی، قدم را فراتر گذاشته و با پشت کردن به احکام الهی می ­گویند «من» دوست دارم به شیوه­ ی دیگری با خدای خود صحبت کنم. کی گفته تنها راه تقرب به درگاه الهی نماز است؟! «من» به جای نماز می­نشینم و در دلم با خدای یکتا مناجات می­ کنم!!

چنین شخصی از یاد برده است که خداوند نیازی به مناجات ما ندارد. او با این دستورها عبودیت و اطاعت ­پذیری ما را می­ خواهد. او می ­خواهد تا با تقویت روحیه­ی عبودیت، ما را از بندگان خوب و ممتاز خود گرداند و به کمالات عالی انسانی برساند. اما کسی که متکبّرانه به خدا و دستورات او پشت کرده و در صدد است تا راه خواسته ­های دل خود را طی کند؛ نه به خدا می ­رسد و نه به کمال انسانی خود. چنین شخصی در دنیا سرگردان کبر و منیّت خود است، و در آخرت هم بی ­نصیب از لطف خداوند.

حضرت زهرا (سلام­ الله ­علیها) در مورد علّت وجوب نماز می­فرمایند: «خداوند متعال، نماز را واجب کرد تا انسان ­ها از تکبّر دور کنند.»[۱]


[۱] . قَالَتْ فَاطِمَةُ (علیهاالسلام) فِي خُطْبَتِهَا: «فَرَضَ اللهُ … الصَّلاةَ تَنْزِيهاً عَنِ الْكِبْر.» (وسائل ‏الشيعة، ج۱، ص۲۲٫)

  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط تیم مدیریت در وب منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.


question