×

منوی بالا

منوی اصلی

دسترسی سریع

اخبار سایت

مجموعه آداب مهمانی و مهمان نوازی در اسلام

بسم الله الرحمن الرحیم

آداب مهمان نوازی در روایات

لذت کریمان:  

امیرالمؤمنین (علیه­ السلام) می فرماید: لذت کریمان در اطعام طعام است و لذت انسان های لئیم و فرومایه در خوردن غذا است.

«لذة الكرام في الإطعام و لذة اللئام في الطعام».[۱]  

برکت های مهمان 

پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) می فرماید: «وقتی مهمان وارد خانه ای می شود، به همراه او، رزقش هم از آسمان فرو می آید. وقتی مشغول غذا خوردن شد، خداوند متعال، گناهان اهل خانه را می بخشد».   

«إِنَّ الضَّيْفَ إِذَا جَاءَ فَنَزَلَ بِالْقَوْمِ جَاءَ بِرِزْقِهِ مَعَهُ مِنَ السَّمَاءِ فَإِذَا أَكَلَ غَفَرَ اللَّهُ لَهُمْ بِنُزُولِهِ عَلَيْهِمْ».[۲]

پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) می فرماید: «هیچ مهمانی وارد خانه ای نمی شود، مگر آن که رزقش را به همراه خواهد آورد».

«مَا مِنْ ضَيْفٍ حَلَّ بِقَوْمٍ إِلَّا وَ رِزْقُهُ فِي حَجْرِهِ».[۳]

پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) می فرماید: «وقتی خداوند اراده کند که به بنده ای خیر عنایت کند، هدیه ای را به سوی او می فرستد». مردم سؤال کردند: «آن هدیه چیست؟!» حضرت فرمود: «مهمان! با رزقش وارد می شود و با رفتنش، گناهان اهل خانه را می برد».

 «أَنَّهُ قَالَ إِذَا أَرَادَ اللَّهُ بِعَبْدٍ خَيْراً أَهْدَى لَهُمْ هَدِيَّةً قَالُوا وَ مَا تِلْكَ الْهَدِيَّةُ قَالَ الضَّيْفُ يَنْزِلُ بِرِزْقِهِ وَ يَرْتَحِلُ بِذُنُوبِ أَهْلِ الْبَيْتِ».[۴]

مهمان نوازی در اسلام پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) می فرماید: «هر خانه ای که مهمان وارد آن نشود، ملائکۀ خداوند هم وارد آن نمی شود».

«كُلُّ بَيْتٍ لَا يَدْخُلُ فِيهِ الضَّيْفُ لَا يَدْخُلُهُ الْمَلَائِكَةُ.[۵]

پذیرایی از مهمان

امام صادق (علیه السلام) می فرماید: «وقتی برادرت بر تو وارد شد، غذایی پیش روی او بگذار. اگر غذا نداشتی، جرعه آبی برای وی بیاور و اگر نخورد، او را دعوت به وضو کن»

«إِذَا دَخَلَ عَلَيْكَ أَخُوكَ فَاعْرِضْ عَلَيْهِ الطَّعَامَ فَإِنْ لَمْ يَأْكُلْ فَاعْرِضْ عَلَيْهِ الْمَاءَ فَإِنْ لَمْ يَشْرَبْ فَاعْرِضْ عَلَيْهِ الْوَضُوءَ.[۶]

ارزش غذا دادن به دیگران

امام جعفر صادق (علیه السلام) می فرماید: «کسی که گرسنگی مؤمنی را برطرف کند، خداوند متعال سفره ای در بهشت برای وی می گستراند. سفره ای که به گستردگی همه جن و انس است.» 

«مَنْ أَشْبَعَ جَوْعَةَ مُؤْمِنٍ وَضَعَ اللَّهُ لَهُ مَائِدَةً فِي الْجَنَّةِ يَصْدُرُ عَنْهَا الثَّقَلَانِ جَمِيعاً.[۷]

امام صادق (علیه السلام) می فرماید: «کسی که سه نفر از مؤمنین را اطعام کند، خداوند متعال در سه باغ از ملکوت آسمان ها او را اطعام نماید: باغ فردوس، باغ بهشت عدن و باغ طوبی. طوبی درختی است در بهشت عدن و خداوند با دوست (رحمت) خود آن را کاسته است».

مَنْ أَطْعَمَ ثَلَاثَ نَفَرٍ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ أَطْعَمَهُ اللَّهُ مِنْ ثَلَاثِ جِنَانِ مَلَكُوتِ السَّمَاءِ: الْفِرْدَوْسِ وَ جَنَّةِ عَدْنٍ وَ طُوبَى وَ هِيَ شَجَرَةٌ مِنْ جَنَّةِ عَدْنٍ غَرَسَهَا رَبِّي بِيَدِهِ.[۸]

امام صادق (علیه السلام) می فرماید: «کسی که برادرش را در راه خداوند اطعام کند، اجر او همانند کسی است که ” فِئَاماً” از مردم را اطعام کرده باشد. سؤال شد: «منظور از “فئام” چیست؟ حضرت فرمود: «یکصد هزار نفر از مردم».

مَنْ أَطْعَمَ أَخَاهُ فِي اللَّهِ كَانَ لَهُ مِنَ الْأَجْرِ مِثْلُ مَنْ أَطْعَمَ فِئَاماً مِنَ النَّاسِ قُلْتُ مَا الْفِئَامُ قَالَ مِائَةُ أَلْفٍ مِنَ النَّاسِ.[۹]

امام صادق (علیه السلام) می فرماید: «کسی که گرسنه ای را اطعام کند، خداوند متعال، نهری در بهشت برای وی جاری می سازد».

«مَنْ أَشْبَعَ جَائِعاً أَجْرَى اللَّهُ لَهُ نَهَراً فِي الْجَنَّةِ».[۱۰]

امام صادق (علیه السلام) می فرماید: «همانا از دوست داشتنی ترین اعمال نزد خدای یکتا، سیر کردن مؤمنی از گرسنگی یا برطرف گردن غم و اندوه وی و یا پرداخت دیون و بدهی او می باشد.

«مِنْ أَحَبِّ الْأَعْمَالِ إِلَى اللَّهِ إِشْبَاعُ جَوْعَةِ الْمُؤْمِنِ أَوْ تَنْفِيسُ كُرْبَتِهِ أَوْ قَضَاءُ دَيْنِهِ».[۱۱]

امام صادق (علیه السلام) می فرماید: «کسی که مسلمانی را اطعام کند تا اینکه سیر گردد، احدی از مخلوقات بجز خدای رب العالمین، اجر و پاداش او را نمی داند. نه ملک مقربی و نه نبی مرسلی!» . سپس امام فرمود: «از جمله اموری که موجب بهشت و مغفرت الهی می گردند: اطعام طعام، در هنگامۀ گرسنگی است.» آن گاه، این آیه را تلاوت فرمود: «أَوْ إِطْعامٌ في‏ يَوْمٍ ذي مَسْغَبَةٍ * يَتيماً ذا مَقْرَبَةٍ * أَوْ مِسْكيناً ذا مَتْرَبَةٍ»[۱۲]؛ « يا غذا دادن در روز گرسنگى .. * يتيمى از خويشاوندان * يا مستمندى خاك‏نشين را»

«مَنْ أَطْعَمَ مُسْلِماً حَتَّى يُشْبِعَهُ لَمْ يَدْرِ أَحَدٌ مِنْ خَلْقِ اللَّهِ مَا لَهُ مِنَ الْأَجْرِ فِي الْآخِرَةِ لَا مَلَكٌ مُقَرَّبٌ وَ لَا نَبِيٌّ مُرْسَلٌ إِلَّا اللَّهُ رَبُّ الْعَالَمِينَ ثُمَّ قَالَ مِنْ مُوجِبَاتِ الْجَنَّةِ وَ الْمَغْفِرَةِ إِطْعَامُ الطَّعَامِ السَّغْبَانَ ثُمَّ تَلَا قَوْلَ اللَّهِ تَعَالَى أَوْ إِطْعامٌ فِي يَوْمٍ ذِي مَسْغَبَةٍ يَتِيماً ذا مَقْرَبَةٍ أَوْ مِسْكِيناً ذا مَتْرَبَةٍ ثُمَّ كانَ مِنَ الَّذِينَ آمَنُوا».[۱۳]

اطعام طعام از روی خودنمایی

پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) می فرماید: «کسی که به خاطر خودنمایی غذایی به مردم بخوراند، خداوند همانند آن غذا را از صدید جهنم به وی خواهد خوراند. و آن غذا را آتشی در شکمش می گرداند تا آن که از قضاوت میان مردم فارغ گردد».

«مَنْ أَطْعَمَ طَعَاماً رِيَاءً وَ سُمْعَةً أَطْعَمَهُ اللَّهُ مِثْلَهُ مِنْ صَدِيدِ جَهَنَّمَ وَ جَعَلَ ذَلِكَ الطَّعَامَ نَاراً فِي بَطْنِهِ حَتَّى يَقْضِيَ بَيْنَ النَّاسِ».[۱۴]

اکرام مهمان:

امام محمد باقر (علیه السلام) می فرماید: «از جمله اموری که پیامبر اکرم (صلی الله علیه و اله) به فاطمۀ زهرا (سلام الله علیها) آموخت این بود: کسی که ایمان به خدا و روز قیامت دارد، باید مهمان خود را گرامی دارد».   

«مَنْ كَانَ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَ الْيَوْمِ الْآخِرِ فَلْيُكْرِمْ ضَيْفَهُ».[۱۵]

امام صادق (علیه السلام) فرمود: «از جمله حقوق مهمان این است که مورد تکریم قرار گیرد و برای او خلال آماده گردد».

«إِنَّ مِنْ حَقِّ الضَّيْفِ أَنْ يُكْرَمَ وَ أَنْ يُعَدَّ لَهُ الْخِلَالُ».[۱۶]

امام باقر (علیه السلام) فرمود: «از جمله اموری که جفا است، به خدمت گرفتن مهمان است. هنگامی که مهمان بر شما وارد می شود، در آمدنش، به او کمک کنید. اما وقتی می رود، در رفتنش به وی کمک نکنید؛ چرا که این کار، نشان از خساست و حقارت است. همچنین برای او زاد و توشه فراهم کنید و سعی کنید زاد و توشۀ خوبی برای او بگذارد. چرا که این کار، نشان از سخاوت است.

«مِنَ الْجَفَاءِ اسْتِخْدَامُ الضَّيْفِ فَإِذَا نَزَلَ بِكُمُ الضَّيْفُ فَأَعِينُوهُ وَ إِذَا ارْتَحَلَ فَلا تُعِينُوهُ فَإِنَّهُ مِنَ النَّذَالَةِ وَ زَوِّدُوهُ وَ طَيِّبُوا زَادَهُ فَإِنَّهُ مِنَ السَّخَاءِ».[۱۷]

ابن ابی یعفور می گوید: «روزی دیدم که برای امام صادق (علیه السلام) مهمان آمده است. مهمان، روزی برای کاری برخواست و امام او را از انجام کار نهی فرمود. و خود امام برای انجام آن کار برخواست. سپس فرمود: رسول خدا (صلی الله علیه و اله) نهی فرمود از این که مهمان به کاری گماشته شود».

عَنِ ابْنِ أَبِي يَعْفُورٍ قَالَ رَأَيْتُ (لِأَبِي) عَبْدِ اللَّهِ (علیه­ السلام) ضَيْفاً فَقَامَ يَوْماً فِي بَعْضِ الْحَوَائِجِ فَنَهَاهُ عَنْ ذَلِكَ وَ قَامَ بِنَفْسِهِ إِلَى تِلْكَ الْحَاجَةِ وَ قَالَ نَهَى رَسُولُ اللَّه (صلی الله علیه و آله) أَنْ يُسْتَخْدَمَ الضَّيْفُ.[۱۸]

امام صادق (علیه السلام) فرمود: «پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) وقتی با دیگران غذا می خورد، اولین کسی بود که دستش را به سمت غذا می برد و آخرین کسی بود که دست از غذا می کشید. این کار را انجام می داد تا دیگران هم (به راحتی) غذا بخورند»

كَانَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی­ الله ­علیه ­و آله) إِذَا أَكَلَ مَعَ الْقَوْمِ طَعَاماً كَانَ أَوَّلَ مَنْ يَضَعُ يَدَهُ وَ آخِرَ مَنْ يَرْفَعُهَا لِيَأْكُلَ الْقَوْمُ.[۱۹]

امام موسی بن جعفر (علیه السلام) فرمود: «وقتی مهمان بر پیامبر اکرم (صلی الله علیه و اله) وارد می شد، همراه با مهمان مشغول غذا می شد و دست از غذا نمی کشید، تا این که مهمان از جای خود بلند شود»

أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ (صلی ­الله ­علیه ­و آله) كَانَ إِذَا أَتَاهُ الضَّيْفُ أَكَلَ مَعَهُ وَ لَمْ يَرْفَعْ يَدَهُ مِنَ الْخِوَانِ حَتَّى يَرْفَعَ الضَّيْفُ.[۲۰]

عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ (علیه ­السلام) قَالَ سَمِعْتُهُ يَقُولُ إِنَّ الزَّائِرَ إِذَا زَارَ الْمَزُورَ فَأَكَلَ مَعَهُ أَلْقَى عَنْهُ الْحِشْمَةَ وَ إِذَا (لَمْ) يَأْكُلْ مَعَهُ يَنْقَبِضُ قَلِيلًا.[۲۱] 

حریم مهمان، تا سه روز است

امام صادق (علیه السلام) می فرماید: «مهمان تا سه روز مورد ملاطفت قرار می گیرد. وقتی شب سوم فرار رسید، همانند اهل خانه می شود. در این صورت هر چه برای اهل خانه فراهم می شود، برای مهمان هم فراهم کنید».

الضَّيْفُ يُلْطَفُ لَيْلَتَيْنِ فَإِذَا كَانَ اللَّيْلَةُ الثَّالِثَةُ فَهُوَ مِنْ أَهْلِ الْبَيْتِ يَأْكُلُ مَا أَدْرَكَ.[۲۲]

امام صادق (علیه السلام) می فرماید: رسول اکرم (صلی الله علیه و آله) فرمود: مهمانی روز اول و دوم و سوم است. بعد از آن اگر مهمان ماند، چیزی که به او می دهید، صدقه ای است که به وی می دهید. سپس امام فرمود: به گونه ای بر برادر مؤمن خود وارد نشوید که او را به گناه اندازید. گفتند: ای رسول خدا! چگونه او را به گناه اندازد؟! حضرت فرمود: چیزی نداشته باشد تا از مهمان پذیرایی کند.

الضِّيَافَةُ أَوَّلُ يَوْمٍ وَ الثَّانِي وَ الثَّالِثُ وَ مَا كَانَ بَعْدَ ذَلِكَ فَهُوَ صَدَقَةٌ تُصُدِّقَ بِهَا عَلَيْهِ قَالَ ثُمَّ قَالَ لَا يَنْزِلَنَّ أَحَدُكُمْ عَلَى أَخِيهِ حَتَّى يُوثِمَهُ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ كَيْفَ يُوثِمُهُ قَالَ حَتَّى لَا يَكُونَ عِنْدَهُ مَا يُنْفِقُ عَلَيْهِ.[۲۳]

ولیمه دادن بیش از دو روز جایز نیست:

امام محمد باقر (علیه السلام) می فرماید: «ولیمه یک روز یا دو روز است و بیش از آن، ریاکاری و خودنمایی است».

الْوَلِيمَةُ يَوْمٌ أَوْ يَوْمَانِ مَكْرُمَةٌ (وَ مَا زَادَ رِيَاءٌ وَ سُمْعَةٌ).[۲۴]

پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) هم در رابطه با ولیمه می فرماید: «روز اول حق است. روز دوم معروف و پسندیده است. و مازاد بر آن، ریاکاری و خودنمایی است».

أَوَّلُ يَوْمٍ حَقٌّ وَ الثَّانِي مَعْرُوفٌ وَ مَا زَادَ رِيَاءٌ وَ سُمْعَةٌ.[۲۵]

بر اهل شهر مستحب است که واردین بر شهر را پذیرایی  کنند:

امام باقر می فرماید: «وقتی مردی وارد شهری شد، تا زمانی که در آن شهر است، مهمان برادران دینی خود در آن شهر است»

«إِذَا دَخَلَ الرَّجُلُ بَلْدَةً فَهُوَ ضَيْفٌ عَلَى مَنْ بِهَا مِنْ إِخْوَانِهِ وَ أَهْلِ دِينِهِ حَتَّى يَرْحَلَ عَنْهُمْ».[۲۶]

­مواردی که ولیمه دادن در آن ها پسندیده است:

عُرس (عروسی). خُرس (عقیقه). ایاب (برگشتن از سفر). اعذار (ختنه). وِکار (خرید و فروش خانه). رِکاز (بازگشت از مکه). 

امام صادق (علیه السلام) می فرماید: «دعوت کردن ضروری نیست، مگر در چهار کار: عروسی، عقیقه، بازگشت از سفر و ختنه کردن».

لَا تُجِبِ الدَّعْوَةَ إِلَّا فِي أَرْبَعٍ الْعُرْسِ وَ الْخُرْسِ وَ الْإِيَابِ وَ الْإِعْذَارِ.[۲۷]

امام صادق (علیه السلام) از پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) می فرماید: «ولیمه در چهار موضع است: عروسی، عقیقه، ختنه، بازگشت مرد از مسافرت.  

 الْوَلِيمَةُ فِي أَرْبَعٍ الْعُرْسِ وَ الْخُرْسِ وَ هُوَ الْمَوْلُودُ يُعَقُّ عَنْهُ وَ يُطْعَمُ وَ الْإِعْذَارِ وَ هُوَ خِتَانُ الْغُلَامِ وَ الْإِيَابِ وَ هُوَ الرَّجُلُ يَدْعُو إِخْوَانَهُ إِذَا آبَ مِنْ غَيْبَتِهِ.[۲۸]

پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) در وصیت خود به امیرالمؤمنین (علیه السلام) فرمود: ای علی! ولیمه ای نیست مگر در پنج مورد: در عُرس، خُرس، عِذار، وِکار و رِکار. عُرس، ازدواج است. خُرس، تولد فرزند است. عِذار ختنه کردن است. وِکار در رابطه با ساخت و خرید مسکن است. و رکاز هم بازگشت از سفر حج است.

يَا عَلِيُّ لَا وَلِيمَةَ إِلَّا فِي خَمْسٍ فِي عُرْسٍ أَوْ خُرْسٍ أَوْ عِذَارٍ أَوْ وِكَارٍ أَوْ رِكَازٍ فَالْعُرْسُ التَّزْوِيجُ وَ الْخُرْسُ النِّفَاسُ بِالْوَلَدِ وَ الْعِذَارُ الْخِتَانُ وَ الْوِكَارُ فِي (بِنَاءِ الدَّارِ وَ شِرَائِهَا) وَ الرِّكَازُ الرَّجُلُ يَقْدَمُ مِنْ مَكَّةَ.[۲۹]

دعوت از مؤمنین در ولیمه­ ها:

امام باقر (علیه السلام) می فرماید: «اگر مرد مسلمانی را اطعام کنم برایم دوست داشتنی تر است تا این که افقی از مردم را اطعام کنم». سؤال شد: «افق چه مقدار است؟» حضرت فرمود: «ده هزار نفر!»

عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ علیه ­السلام قَالَ لَأَنْ أُطْعِمَ رَجُلًا مُسْلِماً أَحَبُّ إِلَيَّ مِنْ أُعْتِقَ أُفُقاً مِنَ النَّاسِ قُلْتُ وَ كَمِ الْأُفُقُ قَالَ عَشَرَةُ آلَافٍ.[۳۰]

امام صادق (علیه السلام) به سدیر صیرفی فرمود: «چه می شود که هر روز بنده ای را آزاد کنی؟». سدیر عرض کرد: «از نظر مالی، توان چنین کاری را ندام». امام فرمود: «آیا هر روز مسلمانی را اطعام می کنی؟». سدیر گفت: «مسلمان توانمند یا نیازمند؟» امام فرمود: «بی نیاز هم اشتهای به غذا دارد».

 مَا مَنَعَكَ أَنْ تُعْتِقَ كُلَّ يَوْمٍ نَسَمَةً قُلْتُ لَا يَحْتَمِلُ مَالِي ذَلِكَ قَالَ تُطْعِمُ كُلَّ يَوْمٍ مُسْلِماً فَقُلْتُ مُوسِراً أَوْ مُعْسِراً فَقَالَ إِنَّ الْمُوسِرَ قَدْ يَشْتَهِي الطَّعَامَ[۳۱]».[۳۲]     

دعوت از فقرا در ولیمه ها:   

امام صادق (علیه السلام) فرمود: پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) نهی فرمود از ولیمه ای که مختص اغنیا باشد و فقرا و نیازمندان به آن دعوت نشوند».

نَهَى رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و اله) عَنْ وَلِيمَةٍ يُخَصُّ بِهَا الْأَغْنِيَاءُ وَ يُتْرَكُ الْفُقَرَاءُ.[۳۳]  

پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) فرمود: «اجابت دعوت کسی که در ولیمه اش تنها اغنیا دعوت شده اند، کراهت دارد». 

 وَ يُكْرَهُ إِجَابَةُ مَنْ يَشْهَدُ وَلِيمَتَهُ الْأَغْنِيَاءُ دُونَ الْفُقَرَاءِ.[۳۴]

اطعام گرسنه، واجب است:

«چرا كه او هرگز به خداوند بزرگ ايمان نمى‏آورد * و هرگز مردم را بر اطعام مستمندان تشويق نمى‏نمود * از اين رو امروز هم در اينجا يار مهربانى ندارد * و نه طعامى، جز از چرك و خون!»

إِنَّهُ كانَ لا يُؤْمِنُ بِاللَّهِ الْعَظيمِ * وَ لا يَحُضُّ عَلى‏ طَعامِ الْمِسْكينِ * فَلَيْسَ لَهُ الْيَوْمَ هاهُنا حَميمٌ * وَ لا طَعامٌ إِلاَّ مِنْ غِسْلينٍ.[۳۵]

پیامبر اکرم (صلی الله علیه و اله) فرمود: خداوند تبارک و تعالی می فرماید: به من ایمان نیاورده کسی که سیر بخواند و برادر مسلمانش گرسنه باشد.

قَالَ اللَّهُ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى مَا آمَنَ بِي مَنْ بَاتَ شَبْعَاناً [شَبْعَانَ‏] وَ أَخُوهُ الْمُسْلِمُ طَاوٍ.[۳۶] 

استحباب اجابت دعوت مؤمن و نهی از اجابت دعوت فاسق: 

امام صادق (علیه السلام) می فرماید: از حقوق واجب مؤمن بر مؤمن دیگر این است که دعوتش را اجابت کند.

مِنَ الْحُقُوقِ الْوَاجِبَاتِ لِلْمُؤْمِنِ عَلَى الْمُؤْمِنِ أَنْ يُجِيبَ دَعْوَتَهُ.[۳۷]

امام صادق (علیه السلام) می فرماید: سه کار از جفا کاری است … یکی این که: مردی به برای خوردن غذا دعوت کنند و او، دعوت را اجابت نکند.   

ثَلَاثَةٌ مِنَ الْجَفَاءِ وَ أَنْ يُدْعَى الرَّجُلُ إِلَى طَعَامٍ فَلَا يُجِيبَ . .[۳۸]

پیامبر (صلی الله علیه و آله) در وصیت خود به ابوذکر فرمود: ای ابوذر … غذای فاسقین را نخور.

 يَا أَبَا ذَرٍّ لَا تَأْكُلْ طَعَامَ الْفَاسِقِينَ.[۳۹]

پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) می فرماید: اگر مؤمنی مرا به خورن غذایی دعوت کند، حتما دعوتش را اجابت می کنم و این کار دستور دینی است. و اگر مشرک یا منافقی مرا به خوردن غذایی دعوت کند، دعوتش را اجابت نمی کنم و این کار جزء دین است. خداوند متعال، غذای مشرکین و منافقین را بر من منع کرده است. 

لَوْ أَنَ‏ مُؤْمِناً دَعَانِي‏ إِلَى‏ طَعَامِ‏ ذِرَاعِ‏ شَاةٍ لَأَجَبْتُهُ وَ كَانَ ذَلِكَ مِنَ الدِّينِ وَ لَوْ أَنَّ مُشْرِكاً أَوْ مُنَافِقاً دَعَانِي إِلَى طَعَامِ جَزُورٍ مَا أَجَبْتُهُ وَ كَانَ ذَلِكَ مِنَ الدِّينِ أَبَى اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ لِي زَبْدَ الْمُشْرِكِينَ وَ الْمُنَافِقِينَ وَ طَعَامَهُمْ. [۴۰]

نهی از کم شمردن غذا:

پیامبر اکرم (صلی الله علیه وآله) می فرماید: همین اندازه گناه برای انسان (میزبان) بس است که غذایی که نزد برادر مؤمنش می گذارد، کم به حساب آورد (از نظر کمی و کیفی). همین اندازه گناه برای قومی بس است که غذایی که برادر مؤمنشان نزدشان می گذارد، کم حساب کنند.

كَفَى بِالْمَرْءِ إِثْماً أَنْ يَسْتَقِلَّ مَا يُقَرِّبُ إِلَى إِخْوَانِهِ وَ كَفَى بِالْقَوْمِ إِثْماً أَنْ يَسْتَقِلُّوا مَا يُقَرِّبُهُ إِلَيْهِمْ أَخُوهُمْ.[۴۱]

نهی از تکلف بیش از توان به جهت مهمان:

پیامبر اکرم (صلی الله علیه و اله) می فرماید: بیش از حدا توانتان در پذیرایی از مهمان به زحمت و تکلف نیفتید. 

لا یتکلفنَّ احد لضیفه ما لا یقدر.[۴۲]

از موارد تکریم مرد نسبت به برادر مؤمنش این است که هیچ گونه تکلفی در برابر او نداشته باشد.

مِنْ تَكْرِمَةِ الرَّجُلِ لِأَخِيهِ الْمُسْلِمِ أَنْ لَا يَتَكَلَّفَ لَهُ شَيْئاً.[۴۳]  

 


[۱] . غررالحكم، ح۷۶۳۸٫

[۲] . وسائل ‏الشيعة، ج۲۴، ص،۳۱۷٫

[۳] . وسائل ‏الشيعة، ج۲۴، ص،۳۱۷٫

[۴] . مستدرك ‏الوسائل، ج۱۶، ص۲۵۸٫

[۵] . مستدرك ‏الوسائل، ج۱۶، ص۲۵۸٫

[۶] . الكافي، ج۶، ص۲۷۵٫

[۷] . وسائل ‏الشيعة، ج۲۴، ص۳۲۴٫

[۸] . وسائل ‏الشيعة، ج۲۴، ص۳۲۴٫ 

[۹] . وسائل ‏الشيعة، ج۲۴، ص۳۲۴٫

[۱۰] . وسائل ‏الشيعة، ج۲۴، ص۳۲۵٫

[۱۱] . وسائل‏ الشيعة، ج۲۴، ص۳۲۵٫

[۱۲] . سوره بلد، آیات۱۴ تا ۱۶٫

[۱۳] . وسائل ‏الشيعة، ج۲۴، ص۳۲۶٫

[۱۴] . وسائل‏ الشيعة، ج۲۴، ص۳۱۲٫

[۱۵] . وسائل‏ الشيعة، ج۲۴، ص۳۱۹٫

[۱۶] . وسائل‏ الشيعة، ج۲۴، ص۳۱۹٫

[۱۷] . وسائل‏ الشيعة، ج۲۴، ص۳۱۶٫

[۱۸] . وسائل ‏الشيعة، ج۲۴، ص۳۱۵٫

[۱۹] . وسائل‏ الشيعة، ج۲۴، ص۳۲۰٫

[۲۰] . وسائل‏ الشيعة، ج۲۴، ص۳۲۰٫

[۲۱] . وسائل‏ الشيعة، ج۲۴، ص۳۲۰٫

[۲۲] . وسائل ‏الشيعة، ج۲۴، ص۳۱۴٫

[۲۳] . وسائل ‏الشيعة، ج۲۴، ص۳۱۴٫

[۲۴] . وسائل ‏الشيعة، ج۲۴، ص۳۱۴٫

[۲۵] . وسائل ‏الشيعة، ج۲۴، ص۳۱۵٫

[۲۶] . وسائل‏ الشيعة، ج۲۴، ص۳۱۳٫

[۲۷] . وسائل‏ الشيعة، ج۲۴، ص۳۱۰٫

[۲۸] . وسائل ‏الشيعة، ج۲۴، ص۳۱۰٫

[۲۹] . وسائل‏ الشيعة، ج۲۴، ص۳۱۱٫

[۳۰] . وسائل‏ الشيعة، ج۲۴، ص۳۰۱٫

[۳۱] . بيان للتعميم بذكر علته فإن علة الفضل هي إدخال السرور على المؤمن و إكرامه و قضاء وطره، و كل ذلك يكون في الموسر و قد مر أن اختلاف الفضل باختلاف المطعمين و المطعمين و النيات و الأحوال و سائر شرائط قبول العمل مع أن أكثر الاختلافات بحسب المفهوم و الأقل داخل في الأكثر، و يمكن أن يكون التقليل في بعضها لضعف عقول السامعين أو لمصالح أخر.

[۳۲] . وسائل‏ الشيعة، ج۲۴، ص۳۰۲

[۳۳] . وسائل‏ الشيعة، ج۲۴، ص۳۰۰٫

[۳۴] . مستدرك ‏الوسائل، ج۱۶، ص۲۴۹٫  

مسأله ­ای که در این قسمت لازم به  ذکر است لزوم رعایت انصاف و عدالت در میان مهمانها است. دنیا دوستان به  دلیل نگاه دنیایی به همه­ی امور اهل دنیا را دوست دارند و به کسانی که از دنیا بهره­ای ندارند با دید حقارت می­نگرند. همواره باید مراقب بود که کسی را به  دلیل فقرش تحقیر نکنیم و کسی را به دلیل غنای مالیش احترام و تکریم ننماییم.

عَنْ رَسُولِ اللَّهِ (صلی ­الله ­علیه ­و آله) أَنَّهُ قَالَ لَا تُحَقِّرُوا ضُعَفَاءَ إِخْوَانِكُمْ فَإِنَّهُ مَنِ احْتَقَرَ مُؤْمِناً لَمْ يَجْمَعِ اللَّهُ بَيْنَهُمَا فِي الْجَنَّةِ إِلَّا أَنْ يَتُوبَ. (مستدرك ‏الوسائل، ج۹، ص۱۰۴)    

[۳۵] . سوره­ الحاقۀ، آیات ۳۳ الی ۳۶٫

زيرا او به خداى بزرگ ايمان نمى‏آورده * و مردم را به اطعام نيازمندان تشويق نمى‏كرده. * پس امروز او را در اينجا دوست مهربان و حمايت گرى نيست * و نه غذايى مگر چركاب و كثافات [ى از بدن اهل دوزخ!]

[۳۶] . وسائل ‏الشيعة، ج۲۴، ص۳۲۷٫

[۳۷] . بحارالأنوار، ج۷۲، ص۴۴۷٫   

[۳۸] . وسائل‏الشيعة، ج۲۰، ص۱۱۹٫ 

[۳۹] . وسائل‏الشيعة، ج۲۴، ص۲۷۴٫

[۴۰] . الکافی، ج۶، ص۲۷۴٫

[۴۱] . بحارالأنوار، ج۷۲، ص۴۵۳٫

[۴۲] . کنز العمال، ح۲۵۸۷۶٫

[۴۳] . الكافي، ج۵، ص۱۴۳٫

  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط تیم مدیریت در وب منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.


question