بازدید کنندۀ گرامی! از حضورتان در سایت هم اندیشی دینی تشکر می کنم.
متأسفانه به علت مشغلۀ کاری فرصت پاسخگویی به سؤلات را ندارم، لطف کنید فعلا سؤالی مطرح نفرمایید.

بسم الله الرحمن الرحیم

مراحل پنج گانه در فهم معارف دین

در تفسیر هر یک از آیات قرآنی این مراحل بلاید پیموده شود:

۱ ـ مفاد آیۀ مورد نظر را با قطع از سایر آیات قرآن باید فهمید، ولی در این مرحله نمی توان گفت نظر قرآن چنین است، بلکه تنها می توان گفت: «مفاد این آیه با قطع نظر از آیات دیگر، چنین است».

۲ ـ چون آیات قرآن کریم مفسر و مصدق یکدیگر است: «» با استفاده از سایر آیات قرآن باید آیۀ مور نظر تفسیر شود. در این مرحله حاصل معنای آیه را که ثمرۀ تفسیر قرآن به قرآن است، می توان به قرآن اسناد داد، ولی نمی توان به «دین» اسناد داد. و قائل به «حسبنا کتاب الله» شد.

۳ ـ باید همۀ روایاتی که در شأن نزول، تطبیثق و یا تفسیر آیۀ مورد بحث آمده و همچنین روایاتی که به گونه ای با معنای آیۀ مزبور مرتبط است با یکدیگر جمع بندی شود.

۴ ـ پس از جمع بندی روایات مزبور، حاصل و عصارۀ آن ها را بر قرآن کریم عرضه کنیم تا در صورت نداشتن مخالفت تباینی با قرآن، به عنواتن مقیِّد، مخصّیص، شرحی بر دامنۀ قرآن باشد.

۵ ـ در صورت هماهنگی پیام ثقل اصغر(روایات) با ثقل اکبر(قرآن کریم)، جمع بندی نهایی کرده، آن گاه این مجموعۀ هماهنگ را پیام و سخن اسلام می دانیم.

سرّ اینکه در مراحل پنج گانۀ مزبور ابتدا بحث قرآنی و سپس بحث روایی مطرح شد، همان است که در تبیینمعارف دین، قرآن کریم اولین پایگاه بوده پشتوانۀ حجیت روایات است. روایات، چه از نظر سند و چه از نظر متن، تابع قرآن کریم است و مفسر تا بحث قرآنی را سامان ندهد و خطوط کلی اصلی معارف آیه را در نیابد و از بحث قرآنی فراغت نیابد، هرگز نمی تواند سراغ روایات برود.

دین

تذکر چند نکته:

۱ ـ عقل برهانی به منزلۀ رسول باطنی خداوند است که همانند متن عقلی، از منابع مستقل معرفت دینی و مصادر فتوای شرعی به شمار می آید و از اعتبار اصیل و حجیت ذاتی خود برخوردار است.   

معارف مستفاد از متون نقلی(قرآن و حدیث) سه گونه است و عقل در هر بخش داوری ویژه ای دارد:

الف ـ معارفی که عقل، توان شناخت آن را ندارد و از این رو دربارۀ آن حکم به نفی یا اثبات ندارد، بلکه در برابر آن ساکت است.

ب ـ معارفی که عقل، توان شناخت آن را دارد و دربارۀ آن حکم به «تصویب و تأیید» می کند.

ج ـ معارفی که عقل، توان شناخت آن را دارد، لیکن دربارۀ آن ها حکم به «تخطئه و تکذیب» می کند. در این صورت پیام عقل مبرهن، بر ظواهر متن نقلی مقدم است؛ زیرا متن نقلی بدون ملاحظۀ قراین متصل و منفصل آن نارواست.

نکته: چون تعارض عقل قطعی یا نقل یقینی ممکن نیست، اگر چنین دخدادی پدید آید، حتما ابتدایی است و یا نظر دقیق برطرف می گردد.

۲ ـ همان طور که در اسناد یک مطلب قرآنی به اسلام، باید مراحل پنج گانه مزبور طی شود، در اسناد یک مطلب روایی به اسلام نیز باید مراحل متعددی پیموده شود و هرگز به صرف برخورد با یک حدیث صحیح نمی توان مضمون آن را به اسلام اسناد داد؛ گر چه می توان در محدودۀ همان حدیث سخن گفت.

۳ ـ علت جدا کردن بحث روایی در این تفسیر(تسنیم) و در تفسیر ارزشمند المیزان آن است که بررسی روایت باید بعد از تحلیل آیات قرآن باشد، نه در عرض آن؛ که بخواهیم به کمک روایات، اصل معنای آیه را بفهمیم!

۴ ـ جایگاه قرآن، مقدم بر جایگاه رسالت است و جایگاه رسالت هم، مقدم بر جایگاه سنت. (دلیل آن در بحث ویژگی های سنت قطعی گذشت) بنابراین نباید متأخر را مقدم کرد. تولای نا به جا نسبت به حدیث، موجب مهجور شدن کلام خدا خواهد شد. زیرا در رتبه ای که باید حدیث خدا(قرآن) مطرح شود، اگر حدیث خلق خدا(روایت) طرح شود، باعث تقدیم اصغر بر اکبر می شود و به تبع آن، هجر قرآن را در پی خواهد داشت. 

(برگرفته از تفسیر تسنیم، ج۱، ص۱۵۹ ـ ۱۶۷) 

متولد سال ۱۳۵۴ هستم. در سال ۷۶، توفیق پیدا کردم تا در جمع خوبان طلبه حضور داشته باشم و مشغول دروس حوزوی شوم. ـــــ بعد از ده سال مطالعه ی دروس حوزوی، وارد درس خارج حوزه شدم. به مدت شش سال از کارشناسان مرکز ملی پاسخگویی به سؤالات دینی بودم ــــ همچنین در حوزۀ مشاوره ی خانواده، تربیت کودک، امور جوانان و نیز پاسخگویی به مسائل اخلاقی مشغول فعالیت هستم.
نوشته های مرتبط :

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

شما می‌توانید از این دستورات HTML استفاده کنید: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

مدیر سایت: احمد نباتي
Thumb_141956
ای برادر! پشتیبان «ولی فقیه» باش، اما پیشاپیش «ولی فقیه» بایست و تیرهای زهر آگین دشمن را که به سوی او روانه می شوند به جان خریدار شو ... تنها عافیت طلبان دنیا دوست هستند که عوام فریبانه از «ولایت» و «ولایت مداری» دم میزنند، اما در هنگامه ی فتنه ها و امتحان های سخت، پشت سر ولی فقیه سنگر می گیرند، تا دنیای "فانی" خود را در خطر نبینند!  
ویــژه هـــا
پی گیری پرسش شما
آمار سایت
  • بازدید امروز: 518
  • بازدید دیروز: 5016
  • بازدید سال: 1523817
  • کل نوشته‌ها: 1274
  • کل دیدگاه‌ها: 3792