×

منوی بالا

منوی اصلی

دسترسی سریع

اخبار سایت

بسم الله الرحمن الرحیم

اقسام تفسیر قرآن

تفسیر متن مقدسی مانند قرآن کریم یا به نقل است(تفسیر قرآنی و روایی) و یا به عقل(تفسیر درایی)

تفسیر نقلی یا به استمداد از همان متن مقدس است(تفسیر قرآن به قرآن) و یا به استعانت از متن نقلی دیگر(تفسیر قرآن به سنت) و هر دو قسم یاد شده در تفسیر نقلی است و می توان از آن به «تفسیر مأثور» یاد کرد.

تفسیر عقلی نیز یا به تفطن عقل از شواهد داخلی و خارجی صورت می گیرد، یعنی عقل معنای آیه ای را از جمع بندی آیات و روایات در می یابد که در این قسم، عقل تنها نقش «مصباح» دارد و چنین تفسیری جزو تفسیر به مأثور محسوب می شود. و یا این که به استنباط از برخی مبادی تصوری و تصدیقی از منبع ذاتی عقل برهانی و علوم متعارفه صورت می گیرد که در این قسم، عقل نقش «منبع» دارد.

بنابراین می توان تفسیر را ابتدا به «نقلی» و «عقلی» و سپس تفسیر «نقلی» را به سه قسم: «تفسیر قرآن به قرآن»، «تفسیر قرآن به سنت» و «تفسیر قرآن به عقل» تقسیم کرد.

اما تفسیر قرآن بر اساس رأی که در اصطلاح مفسران «تفسیر به رأی» نامیده می شود، در واقع تفسیر نیست، بلکه «تطبیق» و تحمیل رأی خود بر قرآن است.

قرآن کریم سفره ای تهی از طعام نیست تا هر کس غذای دست پخت خود را بر سر آن تناول کند، بلکه به تعبیر رسول اکرم(صلی الله علیه وآله) قرآن «مأدبه»، یعنی غذای آماده است: «إِنَّ هَذَا الْقُرْآنَ مَأْدُبَةٌ اللَّهِ تَعَالَى فَتَعَلَّمُوا مِنْ مَأْدُبَةِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ مَا اسْتَطَعْتُم‏»[۱]

پیامبر اکرم(صلی الله علیه و آله) از خدای متعال نقل می کند که فرمود: کسی که کلام مرا به رأی خود تفسیر کند هرگز به من ایمان نیاورده است: «مَا آمَنَ بِي مَنْ فَسَّرَ بِرَأْيِهِ كَلَامِي‏»[۲]

شرط استفاده از قرآن این است که انسان با اصول پیش ساخته و پیش فرض های بشری به خدمت قرآن نیاید تا قرآن را مهمان اصول خود قرار دهد و آن ها را بر قرآن تحمیل کند. البته دانش های قبلی می تواند ظرفیت فکری اندیشوران را توسعه دهد و به عنوان مبدأ قابلی محسوب گردد نه به عنوان مبدأ فاعلی تا باعث دگرگونی در تفسیر قرآن شود.

(برگرفته از تفسیر تسنیم، ج۱، ص۵۸ ـ ۶۰) 


[۱] . وسائل الشیعه، ج۶، ص۱۶۸٫

[۲] . امالی للصدوق، ص۶٫

  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط تیم مدیریت در وب منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.


question