بسم الله الرحمن الرحیم  هم اندیشی دینی . شرح خطبه 222

 حضرت امیر (علیه­ السلام) خطبه­ ی خودرا با این آیه­ ی شریفه آغاز می ­کنند:  

  یُسَبِّحُ لَهُ فِیها بِالْغُدُوِّ وَ الْآصالِ * رِجالٌ لا تُلْهِیهِمْ تِجارَةٌ وَ لا بَیْعٌ عَنْ ذِکْرِ اللَّهِ [۱]

… تسبیح می­ گویند در این خانه­ ها در هر صبح و شام. مردانی که هیچ تجارت و معامله­ ای آن ­ها را از یاد خداوند غافل نمی­ سازد… .  

شرح و توضیح: 

تسبیح خداوند به معنای تنزیه او از هر چیزی است که لایق به ساحت قدس او نیست. اما چرا تنها سخن از تسبیح به میان آمد و صحبتی از تحمید مطرح نشد؟ تسبیح و تنزیه خداوند مقدمه­ ای است برای حصول معرفت به صفات خدای متعال و این معرفت زمینه­ ی حمد و ثنای الهی را فراهم می ­سازد. بنابراین آیه ­ی شریفه در مقام بیان خصالی از مؤمنین است که خاصیت آن­ ها هدایت مؤمنین به سوی  معرفت صفات الهی و در نهایت حمد و ثنای او می­ باشد.

تسبیح در هر صبح و شام کنایه از استمرار آن­ ها در این کار است.

هدف از نکره آوردن کلمه­ی «رجالٌ» بیان جایگاه و مقام عظیمی است که این گروه از مؤمنین در درگاه خدای متعال دارند. یعنی خداوند می­ خواهد بفهماند که این افراد چنان جایگاهی دارند که گفتنی نیست.

کلمه­ ی «رجال» در این­ جا به هیچ در مقام بیان جنسیت خاصی نیست، تا گفته شود شامل خانم ­ها نمی ­شود! این تعبیر همانند کلمه­ ی «جوان ­مرد» در فارسی است که صرفا به معنای وجود روحیه­ و خصلتی فداکارانه و ستودنی در انسان است. روی همین حساب همان­ گونه که این تعبیر در مورد آقایان به صادق است، در رابطه با خانم ­ها هم استعمال می ­شود. 

کلمه­ ی تجارت به معنای استمرار در کسب و کار است و کلمه ­ی بیع به معنای خرید و فروش. بنابراین ذکر بیع بعد از تجارت، از قبیل ذکر خاص بعد از عام است که به دلیل اهمیت ویژه­ ی خاص، مطرح شده است. هر چند تجارت می ­تواند انسان را از یاد خدا غافل کند، اما در این میان آن هنگامی که تاجر مشغول بیع است زمینه­ ی بیشتری برای غفلت او از یاد خداوند فراهم می ­گردد. روی همین اساس است که بعد از تجارت، خصوص بیع هم مطرح شده است.

تجارت و بیع می ­تواند نمادی باشد برای کارهای دنیوی. یعنی این رجال بزرگ و اهل ذکر، کسانی هستند که هیچ کدام از امور دنیوی آن ­ها را از یاد خداوند غافل نمی ­سازد.


[۱] . سوره­ ی نور، آیات ۳۶ و ۳۷

متولد سال ۱۳۵۴ هستم. در سال ۷۶، توفیق پیدا کردم تا در جمع خوبان طلبه حضور داشته باشم و مشغول دروس حوزوی شوم. ـــــ بعد از ده سال مطالعه ی دروس حوزوی، وارد درس خارج حوزه شدم و از محضر اساتیدی چون: آیت الله العظمی وحید خراسانی، آیت الله سید احمد خاتمی و آیت الله محمد عندلیب همدانی استفاده کردم. به مدت شش سال از کارشناسان مرکز ملی پاسخگویی به سؤالات دینی بودم ــــ همچنین در حوزۀ مشاوره ی خانواده، تربیت کودک، امور جوانان و نیز پاسخگویی به مسائل اخلاقی مشغول فعالیت هستم و در این رابطه هم دارای تألیفاتی هستم.
نوشته های مرتبط :

1 پاسخ به شرح خطبه ۲۲۲ نهج البلاغه (۱)‌

  • علی برزکار

    سلام خدمت شما روحانی بزرگوار
    از تفسیر شما خیلی خوشم اومده
    خیلی جامع و کاربردی بود
    از شما کمال شکر و قدردانی رو دارم.

    [پاسخ]

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

شما می‌توانید از این دستورات HTML استفاده کنید: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

مدیر سایت: احمد نباتي
Thumb_141956
ای برادر! پشتیبان «ولی فقیه» باش، اما پیشاپیش «ولی فقیه» بایست و تیرهای زهر آگین دشمن را که به سوی او روانه می شوند به جان خریدار شو ... تنها عافیت طلبان دنیا دوست هستند که عوام فریبانه از «ولایت» و «ولایت مداری» دم میزنند، اما در هنگامه ی فتنه ها و امتحان های سخت، پشت سر ولی فقیه سنگر می گیرند، تا دنیای "فانی" خود را در خطر نبینند!  
ویــژه هـــا
پی گیری پرسش شما
آمار سایت
    عکس های متنوع تصادفی