بازدید کنندۀ گرامی! از حضورتان در سایت هم اندیشی دینی تشکر می کنم.
متأسفانه به علت مشغلۀ کاری فرصت پاسخگویی به سؤلات را ندارم، لطف کنید فعلا سؤالی مطرح نفرمایید.

 بسم الله الرحمن الرحیم 

انتخاب کتاب «میزان تشیع» به عنوان  کتاب سال حوزۀ علمیۀ اصفهان (کلیک کنید

به دنبال سؤالاتی که در خصوص سند زیارت شریف عاشورا مطرح می­شد، حضرت آیت الله عندلیب (حفظه الله) ، سی جلسه از درس خارج خود را به بررسی سندی، محتوایی و نُسَخی زیارت عاشورا اختصاص دادند. نوشته ­ی حاضر، تقریرات درس معظمٌ له است که در سال تحصیل ۸۷-۸۶ در مدرسه ­ی آیت الله العظمی گلپایگانی (رحمه­ الله­ علیه) برگزار می­ شد.

این تقریرات در سه مقام تنظیم شده

مقام اوّل: بررسی پنج سند از زیارت عاشورا. 

مقام دوم: بررسی اجمالی متن زیارت عاشورا با قرآن و روایات.

مقام سوم: نگاهی به اختلاف نسخه­ ها در نقل زیارت عاشورا  

 کتاب میزان تشیع چکیده­ ی مباحث کتاب

زیارت شریف عاشورا از ناحیه­ی دو امام بزرگوار، امام باقر (علیه ­السلام) و امام صادق (علیه­ السلام) به دست ما رسیده. این زیارت در دو کتاب «مصباح المتهجد» جناب شیخ طوسی و «کامل الزیارات» جناب ابن قولویه نقل شده و همواره مورد توجه علمای بزرگی چون مرحوم شیخ انصاری و مرحوم حاج شیخ محمد حسین اصفهانی و بسیاری از بزرگان دیگر بوده است.

حضرت آیت الله العظمی شبیری زنجانی (دامت ­برکاته) با همه­ ی دقتی که در تأیید سند روایات دارد، پس از تأیید سند روایت، این­گونه می ­فرماید: «برکات و تأییدات غیبیه­ ای که به طرق معتبره، در مورد زیارت عاشورا وارد شده، به تنهایی دالّ بر اعتبار این زیارت شریف است.»

عمده اشکالاتی که در رابطه با این زیارت مطرح شده

۱ ـ سند این زیارت ضعیف است، لذا نمی­ توان به آن اعتماد کرد.

۲ ـ الفاظی در فضیلت این زیارت دیده می­ شود که جز غلوّ، تعبیر دیگری از آن نمی­ توان داشت.

۳ ـ متن زیارت عاشورا که مشتمل بر لعن­ های بسیار است، با آن­ چه که در قرآن کریم و برخی از روایات، در مورد اجتناب از دشنام دادن به کفار و لزوم تقیه وارد شده، منافات دارد.

۴ ـ در نسخه­ های زیارت عاشورا، اختلاف است.

روش بحث

گام اوّل ـ ابتدا پنج سند از زیارت عاشورا، در دو کتاب «مصباح المتهجد» و «کامل الزیارات» ذکر می­گردد.

گام دوم ـ با بررسی سند شرح الزیاره (شرح ثواب زیارت) به این نتیجه می­ رسیم که اولاً: سند جناب شیخ طوسی به کتاب «محمد بن اسماعیل بن بزیع» صحیح است. ثانیاً: جناب «صالح بن عقبه»، نه تنها غالی نیست، بلکه فردی موثّق و مورد اطمینان است. سخنی هم که ابن غضائری و به تبع او  برخی دیگر از علما، در مورد غُلوّ صالح و روایاتش گفته­ اند، مبنایی است.

گام سوم ـ پنج سند از زیارت عاشورا مورد بررسی دقیق قرار می­ گیرد. سه سند در مصباح و دو سند در کامل الزیارات. سند اوّل مصباح قطعاً صحیحه است، سند دوم قابل تصحیح است. سند سوم هم ـ البته اگر شامل خود زیارت هم باشد ـ قابل تصحیح است، اما آن دو سندی هم که در کامل الزیارات ذکر شد، به نحوی قابل تصحیح است. به هر حال اگر کسی آن­ ها را نپذیرفت، لااقل به عنوان شاهد و مؤید خوبی می ­توانند مورد استفاده قرار گیرند؛ کما این که فقها، در فتاوای فقهی خود چنین مسلکی را در پیش می­ گیرند. 

در این گام، بهره­ ی فراوانی از شیوه­ی تجمیع بین قرائن ـ که شیوه­ ای علمی و عقلایی است ـ برده می­ شود.

گام چهارم ـ عمده مناقشه­ ای که در متن زیارت عاشورا شده، در مورد لعن­ های آن است. با بررسی متن زیارت عاشورا با قرآن کریم و روایات، به نتیجه می ­رسیم کسانی که در این زیارت مورد لعن قرار گرفته­ اند، به طور قطع دارای صفاتی هستند که دارندگان این صفات در قرآن کریم و روایات صحیحه­ی معصومین (علیهم ­السلام)، مورد لعن خداوند و معصومین قرار گرفته­ اند.  

گام پنجم ـ نگاهی به اختلاف نسخه­ ها در متن زیارت عاشورا است. در این مرحله پس از بررسی انواع اختلاف در نسخه­ ها و مرجحات آن­ ها، دو فقره­ ی «صد لعن و صد سلام» و «اللّهمَّ خُصَّ انت…» مورد بررسی قرار گرفته و در نهایت همین متن فعلی زیارت که بین همگان مشهور است، مورد تأیید و ترجیح قرار می­ گیرد.

دانلود فایل کتاب

تعداد صفحات کتاب: ۳۱۲ صفحه 

قیمت پشت چلد: ۷۵۰۰ تومان 

  انتشارات مسجد مقدّس جمکران

محل فروش:  کتاب فروشی مسجد مقدس جمکران
خرید در تعداد بالا با ۲۵ درصد تخفیف : ۰۹۱۳۶۹۶۵۹۸۳

والحمد لله رب العالمین

احمد نباتی

متولد سال ۱۳۵۴ هستم. در سال ۷۶، توفیق پیدا کردم تا در جمع خوبان طلبه حضور داشته باشم و مشغول دروس حوزوی شوم. ـــــ بعد از ده سال مطالعه ی دروس حوزوی، وارد درس خارج حوزه شدم. به مدت شش سال از کارشناسان مرکز ملی پاسخگویی به سؤالات دینی بودم ــــ همچنین در حوزۀ مشاوره ی خانواده، تربیت کودک، امور جوانان و نیز پاسخگویی به مسائل اخلاقی مشغول فعالیت هستم.
نوشته های مرتبط :

5 پاسخ به دانلود و فروش کتاب میزان تشیع / بررسی سند، محتوی و نسخه های زیارت عاشورا (تقریرات درس خارج حضرت آیت الله عندلیب)‌

  • روحانی محترم سایت خوبی داری، احسن بارک الله فکر نمی کردم یه روحانی بتواند به این قشنگی و زیبایی معارف اهل بیت را انتشار دهد، انشاء الله در بهار علمی موفق باشی، من هم وبلاگی زده ام در زمینه سلفی گری در شبه قاره دوست دارم شما هم به وبلاگم سری بزنی و نظر بدهی گرچه مثل مدیریت شما نیست منتظر دیدار شما هستم.

    [پاسخ]

    احمد نباتی پاسخ در تاريخ بهمن ۱۹م, ۱۳۹۲ ۱۵:۱۵:

    سلام علیکم ..لطف کردید به سایت بنده سر زدیبد… از لطف و توجهتون ممنونم..

    [پاسخ]

  • اشکان

    به گزارش ماسال نیوز، زیارت شریف عاشورا علاوه بر نسخه ای که در کتاب مفاتیح الجنان شیخ عباس قمی (متوفای قرن ۱۴) آمده و امروزه رواج بسیاری دارد، نسخه های خطی قدیمی تری نیز دارد که قدمتشان به بیش از هزار سال پیش بر می گردد. این نسخه های قدیمی، معتبرتر از نسخه رایج کنونی اند و عبارت مشهور «اللهم خص أنت اول ظالم … ثم العن الثانی و الثالث و الرابع …» در آن به شکل دیگری بوده است.

    این مطلب را آقایان دکتر مهدی ایزدی (از متخصصان و استادان علم رجال و حدیث دانشگاه امام صادق (ع) و اسلام ملکی معاف (دانشجوی دکترای علوم قرآن و حدیث دانشگاه تهران) در یک مقاله علمی مستند تبیین کرده اند.

    این دو پژوهشگر با تکیه بر معیارهای علمی متعدد به مقایسه نسخه های رایج با کتاب کامل الزیارات نوشته ابن قولویه قمی (متوفای ۳۶۷هـ) و نسخه های قدیمی کتاب مصباح المتهجد نوشته شیخ طوسی(متوفای ۴۶۰هـ) پرداخته ، نشان داده اند که این نسخه های قدیمی از چند جهت معتبرتر از نسخه رایج کنونی هستند.

    این مقاله که توسط شماری از متخصصان شناخت احادیث مورد تأیید قرار گرفته و حایز درجه «علمی -پژوهشی» شده است در شماره اخیر مجله «کتاب قیم» به چاپ رسیده و متن کامل آن از طریق سایت این مجله قابل دریافت است.

    نویسندگان مقاله بر دو نکته کرده اند: ۱٫ زیارت عاشورا یک زیارت معتبر است. ۲٫ ضروری است عموم شیعیان به تدریج با نسخه های قدیمی تر که به زمان حضور ائمه (ع) نزدیکترند آشنا شوند.

    گفتنی است عبارات حاوی لعن در پایان زیارت عاشورا در قدیمی ترین نسخه این زیارت که در کتاب کامل الزیارات آمده چنین است: «اَللّهُمَّ خُصَّ أنْتَ أوَّلَ ظالِمٍ ظَلَمَ آلَ نَبِیِّکَ بِاللَّعْنِ ثُمَّ الْعَنْ أعْداءَ آلِ مُحَمَّدٍ مِنَ الْأوَّلینَ وَالْآخِرینَ. اَللّهُمَّ الْعَنْ یَزیدَ وَ أباهُ».

    یکی از نویسندگان این مقاله در وبلاگ شخصی اش نوشته : ” توقع ما از دوستان اینست که قبل از اظهار نظر، متن کامل این مقاله علمی را با دقت و به دور از تعصب مطالعه فرمایند تا دچار سوء برداشت یا سوء ظن نشوند.”

    [پاسخ]

    احمد نباتی پاسخ در تاريخ مهر ۱م, ۱۳۹۳ ۰۹:۱۵:

    سلام بر شما
    از اطلاع رسانی تون ممنونم
    این مطالب قبلا مطالعه شده
    بنده در این خصوص مختصری خدمتتون عرض می کنم و توضیح بیشتری را می توانید با مراجعه به کتاب دریافت کنید:

    نسخه های متعدد زیارت عاشورا
    وجود اختلاف نسخه در کتب گذشتگان امری طبیعی است. از این رو بزرگان ما از دیرباز در صدد تصحیح کتب بوده و مخصوصاً در تصحیح کتب ادعیه، تلاش مضاعفی به خرج می دادند.
    به دلیل آن که فقره ی «اللَّهُمَّ‏ خُصَّ‏ أَنْتَ…‏» در برخی از نسخه¬های زیارت عاشورا وجود ندارد، برخی از افراد، ادّعا کرده¬اند که این فقره، جزء زیارت عاشورا نیست. برخی دیگر قدم را فراتر نهاده و آن را ساخته و پرداخته ی تزویرگران در قرون اخیر دانسته اند!
    ارائه ی شواهدی بر وجود این فقره
    ۱ـ مرحوم سید بن طاووس که از علمای قرن هفتم است، این فقره را از نسخه های خطی «مصباح کبیر» و «مصباح صغیر» که در دسترس وی بوده، نقل می کند.
    ۲ـ مرحوم شهید اول که از علمای قرن هشتم است، در کتاب «مزار» این فقره را ذکر می¬کند.
    ۳ـ مرحوم کفعمی که از اعلام نام آور شیعه در قرن نهم است، در دو کتاب گران قدر «بَلَدالأمین» و «مصباح» این فقره را ذکر می کند. ایشان در مقدمه ی هر دو کتاب می فرماید که این ادعیه و زیارات را از کتاب¬های معتبر نقل می¬کند.
    ۴ـ مرحوم «محمد ابن جعفر مشهدی» از بزرگان قرن ششم در دو جای کتاب «مزار کبیر» خود، این فقره از زیارت عاشورا را ذکر کرده است.
    حال باید دید شخصی که به زعم خود، این فقره را ساخته و پرداخته ی تزویرگران قرون ۹ و ۱۰ می داند، چه منظوری از این سخن دارد؟! آیا ـ نستجیر بالله ـ منظورش از مزوّران و دروغ¬پردازان، بزرگانی چون «سید بن-طاووس» و «شهید اول» هستند؟!
    ۵ـ در اکثر نسخه های خطی موجود از «مصباح کبیر» و «مصباح صغیر» که مربوط به قرن پنجم است، این فقره موجود است.
    ۶ـ در اکثریت نسخه¬های «مصباح کبیر» و «مصباح صغیر» که این فقره وجود ندارد، مصحّح کتاب، آن را در حاشیه ذکر کرده است.
    ۷ـ در نسخه های خطی از «منهاج الصلاح» علامه ی حلّی، یا این فقره در متن ذکر شده و یا این که به عنوان تصحیح در حاشیه ذکر شده است.
    ۸ـ یکی از راویان گران قدر شیعه، در قرن چهارم، جناب «محمد بن داوود» است. نجاشی ضمن توثیق ایشان از قول استادش ابن غضائری نقل می کند که کسی را در قدرت حافظه، تفقّه و آشنایی به حدیث، برتر از ایشان ندیده است. شیخ طوسی هم کتاب «مزار» ایشان را، کتابی زیبا و بزرگ می داند.
    مرحوم علامه ی طهرانی نسخه ای از این کتاب ارائه می دهد که در آستان قدس رضوی موجود است. بعد از رؤیت این نسخه ملاحظه شد که این فقره هم در آن نسخه وجود دارد.
    ۹ـ پذیرش عملی بزرگان و متأخّرین ما ـ که زیارت عاشورا را به همان نحو مشهور قرائت و نقل کرده اند ـ می تواند مؤیدی قوی در پذیرش زیارت عاشورای کنونی باشد.
    علمایی چون: «علامه ی مجلسی»، «محدّث بحرانی»، «مولی رضی قزوینی»، «سید حیدر کاظمی»، «شیخ محمد حسن اصطهباناتی»، «حاج شیخ عباس قمی»، «ملا حبیب الله کاشانی» و ده ها دانشمند بزرگ و حدیث شناس فقیه دیگر که به شرح زیارت پرداخته و هیچ اشاره ای به عدم وجود این فقره نکرده اند.
    ۱۰ـ مرحوم علم الهدی، که مصحّح «مصباح کبیر» است، در تصحیح های خود به اختلاف نسخه های بسیار ساده هم اشاره کرده، زیارت عاشورا را به شکل کنونی نقل می کند و هیچ اشاره ای به عدم وجود این فقره نمی¬کند.
    توجه: ایشان در کتاب خود، پنج نسخه ی خطی بسیار ارزشمند را معیار قرار داده است، و از جمله ی آن ها نسخه ای عتیق می باشد که اکنون در آستان قدس رضوی است و مربوط به سال ۵۰۲ هـ ق است.
    ۱۱ـ عدّه ای شکایت شیخ طوسی را نزد خلیفه ی عباسی بردند. به او گفتند: شیخ و یارانش صحابه ی پیامبر [صلی الله علیه وآله] را دشنام می دهند. دلیل این مطلب هم وجود این عبارت در کتاب «مصباح» او است: «اللَّهُمَّ خُصَّ‏ أَنْتَ‏ أَوَّلَ‏ ظَالِمٍ…». خلیفه ی عباسی، مرحوم شیخ را احضار کرده و از حقیقت ماجرا پرسید. شیخ طوسی در مقام تقیّه چنین فرمود: مراد از این عبارات، آن چیزی نبوده که به ذهن بد گویان رسیده. بلکه مراد از «اوّل»، قابیل، قاتل هابیل بود. او اوّلین کسی بود که قتل و ظلم را پایه ریزی کرد. منظور از «ثانی»، قیدار است که ناقه¬ی صالح را پی کرد. مراد از «ثالث»، قاتل یحیی بن زکریا است که به خاطر سرکشی یکی از سرکشان بنی اسرائیل او را به قتل رساند. مراد از «رابع» هم، عبد الرحمن بن ملجم قاتل علی بن ابیطالب (علیه السلام) است. وقتی خلیفه این سخنان را از شیخ شنید، کلامش را پذیرفت و جایگاهش را نزد خود بالاتر برد. آن¬گاه از آن بدگویان انتقام گرفته و از خود دورشان کرد.
    کسانی که در پیش فرض ذهنی خود، این فقره را جزء زیارت عاشورا نمی دانند، در مواجهه با این ماجرا، آن را ساختگی پنداشته اند، و حال آن که این ماجرا را علما و اعاظم بزرگواری نقل کرده اند. بزرگانی چون: «مرحوم قاضی نورالله شوشتری»، «قطب الدین محمد لاهیجی اشکوری»، «مرحوم بحرالعلوم»، «مرحوم صاحب حدائق»، «مرحوم مامقانی»، «مرحوم روضاتی»، «مرحوم تنکابنی»، «مرحوم حبیب¬الله کاشانی»، «مرحوم ملاعلی علیاری»، «مرحوم میرزا ابوالفضل تهرانی» و غیره.
    بنابراین فقره ی مورد نظر، جزو زیارت عاشورا است و عدم ذکر آن در برخی نسخه های خطی«مصباح»، توجیهی جز تقیه ندارد. همین توجیه در مورد «کامل الزیارات» هم قابل بررسی است. علاوه بر این، می توان گفت اختلاف نقل «کامل الزیارات» با «مصباح»، به دلیل دو روایت متفاوتی است که از ناحیه ی دو امام بزرگوار، امام باقر و امام صادق (علیهماالسلام) به ما رسیده است.

    [پاسخ]

  • عبد الله

    به نام خدا وباصلوات بر جمیع انبیاوسلام برجمیع اولیاوبادعابرای سیدنا وصاحب ما،عجل الله فرجه،برادرعزیزم ،متاسفانه روز ۹ ربیع الاول برای ما تبدیل به یک معمای بسیار پیچیده شده است ،صد درصد قبول دارم که هرکاربدی را هر کسی درآن روز انجام بدهد به دشمنان ما کمک کرده تابسیار راحت تروسریعتر ازگذشته شیعیان راقتل عام کنند اما همه ما حق داریم بدانیم که حقیقت حدیث روز ۹ ربیع الاول چیست درحالی که درروز ۲۶ یا ۲۹ ذوالحجه آن حادثه به وقوع پیوسته است.حدیث روز ۹ ربیع الاول واقعا تبدیل به یک معمای بسیار پیچیده شده است ایکاش همانطور که معمای بودن یا نبودن اولی و دومی وسومی رابادقت وشجاعت گشودید معمای روز ۹ ربیع الاول را،هم باهمان دقت وشجاعت که درپژوهش کننده گان جوان کشور عزیز ما وجود داردمی گشودید خداوند شیعیان ومولاوصاحب آنها رادرهمه اموردردنیا ودرآخرت موفق ومنصور ومسرور بگرداند. آمین الآن رب العالمین بحق محمد و آله اجمعین .التماس دعا.

    [پاسخ]

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

شما می‌توانید از این دستورات HTML استفاده کنید: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

مدیر سایت: احمد نباتي
Thumb_141956
ای برادر! پشتیبان «ولی فقیه» باش، اما پیشاپیش «ولی فقیه» بایست و تیرهای زهر آگین دشمن را که به سوی او روانه می شوند به جان خریدار شو ... تنها عافیت طلبان دنیا دوست هستند که عوام فریبانه از «ولایت» و «ولایت مداری» دم میزنند، اما در هنگامه ی فتنه ها و امتحان های سخت، پشت سر ولی فقیه سنگر می گیرند، تا دنیای "فانی" خود را در خطر نبینند!  
ویــژه هـــا
پی گیری پرسش شما
آمار سایت
  • بازدید امروز: 4276
  • بازدید دیروز: 3751
  • بازدید سال: 1615005
  • کل نوشته‌ها: 1274
  • کل دیدگاه‌ها: 3797
عکس های متنوع تصادفی