بسم الله الرحمن الرحیم

جایگاه نماز در ساختمان دین

برگرفته از کتاب پیوند جوان با نماز ـ نوشتۀ مدیر سایت  

در ذهن خود ساختمانی را تصور کنید. این ساختمان برای آن که قابل استفاده باشد، باید از اجزائی چون: “ستون”، “دیوار”، “سقف”، “در” و “پنجره” برخوردار باشد. اگر یکی از این اجزاء در ساختمان ما نباشد، آن ساختمان ناقص به شمار می ­آید و نمی ­توانیم در آن زندگی کنیم.

البته در میان اجزائی که برشمردیم، هیچ­یک، نقش “ستون” و اهمیت آن را ندارد. اگر ساختمان ما، دیوار، سقف، در، یا پنجره نداشته باشد، شکل کلی خود را از دست نمی ­دهد و با ضمیمه کردن آن جزء، ساختمان تکمیل می ­شود. اما اگر ساختمانی “ستون” نداشته باشد و یا این که  ستون­ هایش متزلزل باشد، تمام بنیان ساختمان از هم پاشیده می ­شود و به تلی از خاک تبدیل خواهد شد.

دین ما هم دارای ساختمانی است که اجزاء مختلف و متنوعی دارد. “صلۀ رحم”، “حسن معاشرت با دیگران”، “روزه”، “زکات” و “نماز”، از نمونه اجزاء دین به شمار می ­روند. در میان تمام جزاء دین، هیچ کدام نقش و اهمیت “نماز” را ندارد؛ چرا که نماز، ستون دین، و برترین عمل است. 

امیرالمؤمنین (علیه ­السلام) در وصیت خود فرمودند: «شما را به خدا، شما را به خدا، در مورد نماز! چرا که نماز بهترین عمل و ستون دین شما است».[۱]

بنابراین، اگر نماز را کنار بگذاریم و یا این­که نسبت به آن سهل ­انگار باشیم، ستون دین خود را متزلزل کرده، و ساختمان دین خود را به نابودی کشانده ­ایم! 

حتماً می ­دانیم که خداوند متعال، تنها اعمال انسان دین ­دار را مورد قبول قرار می ­دهد. حال، اگر کسی با کنار گذاردن ستون دین خود، خانۀ دینش را از بین ببرد، در واقع از جمع دین ­داران خارج شده و اعمالش، ارزش و ثوابی نخواهد داشت.

لقمان حکیم (علیه ­السلام) در مقام موعظه به فرزندش فرمود: «ای فرزندم! نماز را بر پا دار! چرا که مَثَل نماز در دین خدا، همانند ستون برای خیمه است. اگر ستون بر پا باشد، طناب ­ها، میخ ­ها و پردۀ خیمه، کارآمد هستند. اما اگر ستون بر پا نباشد، میخ و طناب و پردۀ خیمه هم فایده ­ای نخواهند داشت».[۲]

در روایات است که در روز قیامت و در ایستگاه رسیدگی به اعمال، ابتدا از نماز سؤال می­کنند. اگر کسی نماز نداشت، و یا این­که نمازش مورد قبول قرار نگرفت، نگاهی به پروندۀ دیگر اعمال صالحش نمی ­اندازند و ثوابی برای آن­ ها در نظر نمی ­گیرند؛ چرا که با مخروبه شدن ساختمان دین، هر چیزی هم درون آن ساختمان باشد، ارزش و اعتبار خود را از دست خواهد داد.[۳]

امام صادق (علیه ­السلام) می ­فرماید: «اولین چیزی که از بنده سؤال می­شود نماز است؛ اگر مورد قبول قرار گرفت، دیگر اعمال خوبش هم قبول می ­شود، و اگر نمازش مورد قبول قرار نگرفت، سایر اعمالش هم پذیرفته نمی ­شود».[۴]

اگر کسی برای یک نیم­ روز هم، ستون ساختمان را کنار بگذارد، تمام ساختمان تبدیل به تلی از خاک و ویرانه خواهد شد. در مورد نماز هم موضوع از همین قرار است؛ اگر کسی حتی یکی از نمازهای خود را عمداً به جا نیاورد، روی اعمال خوبش پوشیده می ­شود و اثری از آن­ها نخواهد دید. بنابراین، دقت داشته باشیم که به هیچ عذر و بهانه ­ای نماز را ترک نکنیم و خانۀ دین خود را ویران نسازیم.[۵]

پیامبر اکرم (صلی ­الله­ علیه­ و آله) می ­فرماید: «میان مسلمان و کافر شدن شخص، فاصله ­ای جز این نیست که نماز واجبش را عمداً ترک کند، یا از روی بی ­اعتنایی به نماز، آن را به جا نیاورد».[۶]

پیامبر اکرم (صلی ­الله­ علیه­ و آله) می­فرماید: «نماز، ستون دین است. پس کسی که نماز خود را عمداً نخواند، دین خود را ویران کرده است».[۷]

همچنین آن حضرت می ­فرماید: «کسی که بدون جهت، نمازش را ترک کند تا این­که قضا شود، اعمال صالحش فرو می ­ریزد و بهره ­ای از آن ­ها نخواهد برد».[۸] 


[۱] . امیرالمؤمنین (علیه ­السلام): «اللهَ اللهَ فِی الصَّلاةِ! فَإِنَّهَا خَیْرُ الْعَمَلِ، إِنَّهَا عَمُودُ دِینِکُم».  (کلینی، الکافی، ج۷، ص۵۱) 

[۲] . «قَالَ لُقْمَانُ لابْنِهِ: یا بُنَیَّ أقِمِ الصَّلاةَ فَإِنَّمَا مَثَلُهَا فِی دِینِ اللهِ کَمَثَلِ عَمُودِ فُسْطَاطٍ فَإِنَّ الْعَمُودَ إِذَا اسْتَقَامَ نَفَعَتِ الأطْنَابُ وَ الأوْتَادُ وَ الظِّلالُ وَ إِنْ لَمْ یَسْتَقِمْ لَمْ یَنْفَعْ وَتِدٌ وَ لاطُنُبٌ وَ لا ظِلال»‏.

(مجلسی، بحارالأنوار، ج۷۹، ص۲۲۷)

[۳] . لازم به ذکر است که در قیامت از یک جهت، دو ایستگاه وجود دارد. ایستگاه رسیدگی به «ایمان و اعتقادات»، و ایستگاه رسیدگی به «اعمال و کردار». جایگاه اعتقادات انسان از نظر اهمیت، مقدم بر جایگاه اعمال او است. در روایات، وقتی سخن از اعتقادات به میان می­آید، از ولایت امیرالمؤمنین (علیه­ السلام) به عنوان ستون دین یاد شده است. پیامبر اکرم (صلی ­الله ­علیه ­وآله) می­فرماید: «عَلِیٌّ عَمُودُ الدِّینِ» (کلینی، الکافی، ج۱، ص۲۹۳) در زیارت آن حضرت هم آمده است: «السَّلامُ عَلَیْکَ یَا عَمُودَ الدِّین»‏. (الکافی، ج۴، ص۵۷۰) به همین جهت، اگر کسی ولایت امیرالمؤمنین (علیه­ السلام) را نداشته باشد، دینی ندارد که سایر اعمالش مورد قبول قرار گیرد! چنین شخصی، هر چند هم نمازگزار باشد، اما به خاطر این که ایمانش ناقص است و از ولایت  بهره ­ای ندارد، اعمال و نمازش هم مورد قبول خداوند قرار نمی­گیرد. از امام زین العابدین (علیه­ السلام) سؤال شد که سبب قبولی نماز چیست؟ آن حضرت فرمود: «ولایت ما اهل بیت و بیزاری جستن از دشمنان ما»؛ «قَیلَ: مَا سَبَبُ قَبُولِهَا؟ قَالَ: وَلایَتُنَا وَ الْبَرَائَةُ مِنْ أعْدَائِنَا». (محدث نوری، مستدرک ‏الوسائل، ج۴، ص۱۱۲) 

بعد از عبور از ایستگاه اعتقادات، نوبت به ایستگاه اعمال انسان می­رسد. در ایستگاه رسیدگی به اعمال صالح، نماز در رأس آن­ها قرار دارد. به همین دلیل است که از آن به عنوان «خَیرُالعَمَل» یاد شده. امیرالمؤمنین(علیه­ السلام) هم در وصیت خود، به اقامۀ آن تأکید فراوان کرده و فرموده است: «اللهَ اللهَ فِی الصَّلاةِ فَإِنَّهَا خَیْرُ الْعَمَل».‏ (الکافی، ج۷، ص۵۱) 

[۴] . قال أبی عبد الله (علیه ­السلام): «أوَّلُ مَا یُحَاسَبُ بِهِ الْعَبْدُ عَلَى الصَّلاةِ فَإِذَا قُبِلَتْ قُبِلَ مِنْهُ سَائِرُ عَمَلِهِ وَ إِذَا رُدَّتْ عَلَیْهِ رُدَّ عَلَیْهِ سَائِرُ عَمَلِهِ». (ابن بابویه، من ‏لایحضره ‏الفقیه، ج۱، ص۲۰۸)  

[۵] . توجه داشته باشیم که این کیفر مخصوص کسانی است که بدون عذر و بدون جهت، نمازشان قضا شود. بنابراین اگر کسی از روی فراموشی نماز نخواند و یا این­که خواب بماند، مشمول چنین عذابی نیست و گناهی هم به گردن ندارد. هر چند که ثواب فراوانی را از دست داده است.  

[۶] . قَالَ رَسُولُ اللهِ (صلی ­الله­ علیه­ و آله): «مَا بَیْنَ الْمُسْلِمِ وَ بَیْنَ أنْ یَکْفُرَ إِلاّ تَرْکُ الصَّلاةِ الْفَرِیضَةِ مُتَعَمِّداً أوْ یَتَهَاوَنَ بِهَا فَلایُصَلِّیَهَا». (شیخ حر عاملی، وسائل ‏الشیعة، ج۴، ص۴۲)

[۷] . قَالَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی ­الله­ علیه ­و آله): «الصَّلاةُ عِمَادُ الدِّینِ فَمَنْ تَرَکَ صَلاتَهُ مُتَعَمِّداً فَقَدْ هَدَمَ دِینَه»‏.

(محدث نوری، مستدرک ‏الوسائل، ج۳، ص۹۸)

[۸] . عن النبی(صلی ­الله­ علیه ­و آله): «مَنْ تَرَکَ‏ صَلاتَهُ حَتَّى تَفُوتَهُ مِنْ غَیْرِ عُذْرٍ، فَقَدْ حَبِطَ عَمَلُهُ».

(همان، ج۳، ص۴۵)

متولد سال ۱۳۵۴ هستم. در سال ۷۶، توفیق پیدا کردم تا در جمع خوبان طلبه حضور داشته باشم و مشغول دروس حوزوی شوم. ـــــ بعد از ده سال مطالعه ی دروس حوزوی، وارد درس خارج حوزه شدم و از محضر اساتیدی چون: آیت الله العظمی وحید خراسانی، آیت الله سید احمد خاتمی و آیت الله محمد عندلیب همدانی استفاده کردم. به مدت شش سال از کارشناسان مرکز ملی پاسخگویی به سؤالات دینی بودم ــــ همچنین در حوزۀ مشاوره ی خانواده، تربیت کودک، امور جوانان و نیز پاسخگویی به مسائل اخلاقی مشغول فعالیت هستم و در این رابطه هم دارای تألیفاتی هستم.
نوشته های مرتبط :

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

شما می‌توانید از این دستورات HTML استفاده کنید: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

مدیر سایت: احمد نباتي
Thumb_141956
ای برادر! پشتیبان «ولی فقیه» باش، اما پیشاپیش «ولی فقیه» بایست و تیرهای زهر آگین دشمن را که به سوی او روانه می شوند به جان خریدار شو ... تنها عافیت طلبان دنیا دوست هستند که عوام فریبانه از «ولایت» و «ولایت مداری» دم میزنند، اما در هنگامه ی فتنه ها و امتحان های سخت، پشت سر ولی فقیه سنگر می گیرند، تا دنیای "فانی" خود را در خطر نبینند!  
ویــژه هـــا
پی گیری پرسش شما
آمار سایت
    عکس های متنوع تصادفی