×

منوی بالا

منوی اصلی

دسترسی سریع

اخبار سایت

بسم الله الرحمن الرحيم

جایگاه نماز در ساختمان دین­

هر ساختمانی برای آن که قابل استفاده باشد، باید از اجزاء خاصی برخوردار باشد. اجزائی چون: درب، پنجره، سقف، دیوار و … که اگر یکی از این اجزاء در ساختمانی نباشد، آن ساختمان، ناقص به شمار آمده و زندگی در آن ممکن نخواهد بود.

اما در میان اجزاء ساختمان، هیچ یک نقش ستون و اهمیّت آن را نخواهد داشت. اگر ساختمان، درب، پنجره، سقف یا دیوار نداشته باشد، شکل کلّی خود را از دست نخواهد داد در صورتی که ستون­ های آن پابر جا باشد؛ اما اگر ساختمانی ستون نداشته باشد و یا این که ستون­ هایش متزلزل باشد، تمام بنیان ساختمان از هم پاشیده شده به تلّی از خاک تبدیل خواهد شد. دین ما هم دارای ساختمانی است که ستون ­های آن، نمازهای روزانه است.

بنابراین، کسی که نماز را کنار گذاشته و یا این که نسبت به آن سهل­انگار باشد، در واقع، ستون دین خود را متزلزل کرده و ساختمان دینش را منهدم ساخته است. امیرالمؤمنین (علیه ­السلام) در وصیت خود فرمودند: «شما را به خدا، شما را به خدا، در مورد نماز! چرا که نماز بهترین عمل و ستون دین شما است.»[۱]

پر واضح است که خداوند متعال، تنها اعمال انسان دین ­دار را مورد قبول خود قرار می­دهد. حال اگر کسی با کنار گذاردن ستون دین خود، خانه­ی دینش را از بین ببرد در واقع از جرگه­ ی دین­ داران خارج شده و اعمالش ثواب و ارزشی نخواهد داشت.

لقمان حکیم (علیه ­السلام) در مقام موعظه به فرزندش فرمود: «ای فرزندم! نماز را بر پا دار! چرا که مَثَل نماز در دین خدا، همانند ستون برای خیمه است. اگر ستون بر پا باشد، طناب­ ها، میخ­ ها و پرده­ ی خیمه کارآمدند. اما اگر ستون بر پا نباشد، میخ و طناب و پرده­ ی خیمه هم فایده ­ای نخواهند داشت.»[۲]

در روایات آمده است که در روز قیامت و در ایستگاه رسیدگی به اعمال، ابتدا از نماز سؤال می­ کنند.[۳] اگر کسی نماز نداشت و یا این که نمازش مورد قبول  خدای تعالی قرار نگرفت، دیگر نگاهی به پرونده­ ی دیگر اعمال صالحش نمی ­ اندازند و ثوابی برای آن ها در نظر نمی­ گیرند؛ چرا که با مخروبه شدن ساختمان دین، هر چیزی هم درون آن ساختمان باشد، ارزش خود را از دست خواهد داد. امام صادق (علیه ­السلام) می­ فرمایند: «اوّلین چیزی که از بنده سؤال می ­شود نماز است؛ اگر مورد قبول قرار گرفت، دیگر اعمالش هم مورد قبول قرار خواهد گرفت، و اگر نمازش مورد قبول قرار نگرفت، سایر اعمالش هم مورد قبول قرار نخواهد گرفت.»[۴]

اگر کسی برای یک نیم­ روز هم ستون ساختمان را کنار بگذارد، تمام ساختمان تبدیل به تلّی از خاک و ویرانه خواهد شد. در مورد نماز هم موضوع از همین قرار است؛ اگر کسی حتی یکی از نمازهای خود را عمداً به جا نیاورد، روی اعمال خوبش پوشیده شده و اثری از آن­ ها نخواهد دید. بنابراین، دقّت داشته باشیم که به هیچ عذر و بهانه­ ای نماز را ترک نکنیم و خانه­ ی دین خود را ویران نساریم.[۵]

پیامبر اکرم (صلی ­الله ­علیه ­و آله) می­فرماید: «میان مسلمان و کافر شدن شخص، فاصله­ ای جز این نیست که نماز واجب را عمدا ترک کند یا از روی بی­ اعتنایی به نماز آن را به جا نیاورد.»[۶]

پیامبر اکرم (صلی­ الله­ علیه­ و آله) می ­فرماید: «نماز، ستون دین است. پس کسی که نماز خود را عمداً نخواند، دین خود را ویران کرده است.»[۷]

همچنین آن حضرت می ­فرماید: «کسی که بدون جهت، نمازش را ترک کند تا این که قضا شود، اعمالش از درجه­ ی مقبولیّت ساقط می­ شود.»[۸] 


[۱]  . «اللهَ اللهَ فِي الصَّلاةِ! فَإِنَّهَا خَيْرُ الْعَمَلِ، إِنَّهَا عَمُودُ دِينِكُم.» (الكافي، ج۷، ص۵۱٫) 

[۲] . «قَالَ لُقْمَانُ لابْنِهِ: يا بُنَيَّ أَقِمِ الصَّلاةَ فَإِنَّمَا مَثَلُهَا فِي دِينِ اللهِ كَمَثَلِ عَمُودِ فُسْطَاطٍ فَإِنَّ الْعَمُودَ إِذَا اسْتَقَامَ نَفَعَتِ الأطْنَابُ وَ الأوْتَادُ وَ الظِّلالُ وَ إِنْ لَمْ يَسْتَقِمْ لَمْ يَنْفَعْ وَتِدٌ وَ لاطُنُبٌ وَ لا ظِلال»‏. (بحارالأنوار، ج۷۹، ص۲۲۷٫)

[۳] . لازم به ذکر است که در قیامت از یک جهت دو ایستگاه وجود دارد. ایستگاه رسیدگی به ایمان و اعتقادات، و ایستگاه رسیدگی به اعمال. جایگاه اعتقادات انسان از جهت اهمیّت، مقدم بر جایگاه اعمال او است. در روایات، وقتی سخن از اعتقادات به میان می­آید از ولایت امیرالمؤمنین (علیه ­السلام) به عنوان ستون دین یاد شده است. پیامبر اکرم (صلی ­الله ­علیه ­و آله) می­فرماید: «عَلِيٌّ عَمُودُ الدِّينِ» (الكافي، ج۱، ص۲۹۳٫) در زیارت آن حضرت هم آمده است: «السَّلامُ عَلَيْكَ يَا عَمُودَ الدِّين!»‏ (الكافي، ج۴، ص۵۷۰٫) لذا اگر کسی ولایت حضرت امیرالمؤمنین (علیه ­السلام) را نداشته باشد، دینی ندارد که سایر اعمالش مورد قبول خداوند قرار گیرد. چنین شخصی هر چند هم نمازگزار باشد، اما به خاطر این که ایمانش ناقص است و از ولایت بهره­ای ندارد، اعمال و نمازش هم مورد قبول درگاه الهی قرار نمی­گیرد. از امام زین العابدین (علیه­ السلام) سؤال شد که سبب قبولی نماز چیست؟ آن حضرت فرمود: «ولایت ما اهل بیت و بیزاری جستن از دشمنان ما» * «قَیلَ: مَا سَبَبُ قَبُولِهَا؟ قَالَ: «وَلايَتُنَا وَ الْبَرَاءَةُ مِنْ أعْدَائِنَا.» (مستدرك‏ الوسائل، ج۴، ص۱۱۲٫) 

بعد از عبور از ایستگاه اعتقادات، نوبت به ایستگاه اعمال انسان می ­رسد. در ایستگاه رسیدگی به اعمال صالح، نماز در رأس آن ها قرار دارد. روی همین اساس است که از آن به عنوان «خیرُ العمل» یاد شده و حضرت امیرالمؤمنین (علیه­ السلام) هم در وصیت خود به آن تأکید فرموده است: «اللهَ اللهَ فِي الصَّلاةِ فَإِنَّهَا خَيْرُ الْعَمَل.»‏ (الكافي، ج۷، ص۵۱٫) 

[۴] . «أوَّلُ مَا يُحَاسَبُ بِهِ الْعَبْدُ عَلَى الصَّلاةِ فَإِذَا قُبِلَتْ قُبِلَ مِنْهُ سَائِرُ عَمَلِهِ وَ إِذَا رُدَّتْ عَلَيْهِ رُدَّ عَلَيْهِ سَائِرُ عَمَلِهِ». (من‏ لايحضره‏ الفقيه، ج۱، ص۲۰۸٫)   

[۵] . توجه داشته باشیم که این کیفر مخصوص کسانی است که بدون عذر و بدون جهت نمازشان قضا شود. بنابراین اگر کسی از روی فراموشی نماز نخواند و یا اینکه خواب بماند، مشمول چنین عذابی نیست و گناهی هم به گردن ندارد. هر چند که ثواب فراوانی را از دست داده است.  

[۶] . قَالَ رَسُولُ اللهِ (صلی ­الله­ علیه­ و آله): «مَا بَيْنَ الْمُسْلِمِ وَ بَيْنَ أنْ يَكْفُرَ إِلاّ تَرْكُ الصَّلاةِ الْفَرِيضَةِ مُتَعَمِّداً أوْ يَتَهَاوَنَ بِهَا فَلايُصَلِّيَهَا». (وسائل ‏الشيعة ، ج۴، ص۴۲)

[۷] . قَالَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی ­الله ­علیه­ و آله): «الصَّلاةُ عِمَادُ الدِّينِ فَمَنْ تَرَكَ صَلاتَهُ مُتَعَمِّداً فَقَدْ هَدَمَ دِينَه»‏. (مستدرك‏ الوسائل، ج۳، ص۹۸)

[۸] . عن النبی(صلی­الله­علیه­وآله): «مَنْ تَرَكَ‏ صَلاتَهُ حَتَّى تَفُوتَهُ مِنْ غَيْرِ عُذْرٍ، فَقَدْ حَبِطَ عَمَلُهُ.» (مستدرك‏ الوسائل، ج۳، ص۴۵٫)

  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط تیم مدیریت در وب منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.


question