بسم الله الرحمن الرحیم

برگرفته از کتاب «شیعه در روایات اهل سنت» نوشته ی «احمد نباتی» مدیر سایت

در جریان خیانت ­های عثمان به بیت المال، ابوذر غفاری یار باوفای پیامبر اکرم زبان به اعتراض گشود و گفت: به درهم اندوزان بشارت دوزخ را بده! و بعد این آیه از قرآن کریم را تلاوت کرد؛ «والَّذینَ یَکنِزُونَ الذَّهَبَ وَ الفِضَّۀَ وَ لایُنفِقُونَها فی سَبیلِ اللهِ فَبَشِّرهُم بِعَذابٍ ألیم»[۱]

خبر اعتراض ابوذر به مروان رسید و او هم عثمان را از موضوع با خبر کرد؛ عثمان در پی ابوذر فرستاد و گفت؛ «چرا چنین می ­گویی؟!»

ابوذر گفت: «آیا از قرائت قرآن و عیب گرفتن بر ترک اوامر الهی مرا نهی می ­کنی؟ به خدا قسم اگر خدا از من به چیزی راضی باشد که عثمان راضی نمی­شود، برایم بهتر است از این که عثمان از من راضی باشد به امری که خداوند از آن ناخشنود گردد.»

در پی این گفتگوها عثمان ابوذر را به شام تبعید کرد. امّا ابوذر در شام هم ساکت ننشست و پیوسته معاویه را توبیخ می­ کرد که چرا به بیت المال مسلمین خیانت می­ کند.

معاویه که طاقت شنیدن سخنان به حقّ ابوذر را نداشت از عثمان تقاضای کمک کرد و او هم در جواب نوشت: «ابوذر را به سوی من بفرست!»

معاویه شخصی را مأمور کرد تا ابوذر را تحت الحفظ به مدینه بفرستد. هنگامی که ابوذر بر عثمان وارد شد معترضانه به او گفت: چرا خیانت کاران و اولاد طُلَقا را به امارت شام گمارده ­ای؟ عثمان در جواب او را به رَبَذه تبعید کرد و ابوذر در ربذه ماند تا اینکه غریبانه از دنیا رفت.

عبد الرّزاق از مُعَمَّر و او هم از قُتاده نقل می­کند که: هنگام تبعید ابوذر، عثمان امر کرده بود کسی به بدرقه­ی او نرود؛ امّا علی (علیه ­السلام) به بدرقه ­ی او رفت[۲]. مروان حکم خواست تا مانع آمدن علی شود که علی با تازیانه ­ی خود به مرکبش زد. همین قضیّه موجب شد تا بین علی و عثمان مشاجره­ ی لفظی رخ دهد و عثمان در این مشاجره گفت: «ای علی! تو در نزد من با فضیلت­تر از مروان نیستی!…[۳] در جای دیگر آمده است که نسبت به علی (علیه السلام) غضب کرده و گفت: «ای علی! مثل این که تو خود را بهتر از مروان می­ دانی!»

علی (علیه السلام) فرمود: «به خدا قسم! هم از او بهترم و هم از تو». سپس از جای برخواست و مجلس را ترک کرد.[۴] 

گویا عثمان این سخن را از پیامبر اکرم (صلّی ­الله ­علیه ­و آله) فراموش کرده بود که فرمود: «علیٌّ خَیرُ البَشَر، فَمَن أبی فَقَد کَفَر»[۵] علی بهترین انسان ­هاست و کسی که منکر آن شود کافر شده است.

ابوذر غفاری که بود؟

ـ او سه سال قبل از بعثت پیامبر نماز می­ خواند و پس از علی (علیه­ السلام) و خدیجه (سلام ­الله ­علیها)، نخستین شخصی بود که اسلام اختیار کرد.[۶]

ابوذر گفت: سه سال قبل از آن که رسول خدا (صلّی ­الله ­علیه ­و آله) را ملاقات کنم نماز می­ خواندم. از او سؤال شد برای چه کسی؟

گفت: برای خدا.

گفتند: به کدام سمت؟

گفت: به هر جا که خداوند مرا به آن سمت متوجّه می­کرد.[۷]

ـ بُریدۀ از پیامبر اکرم (صلّی ­الله ­علیه ­و آله) نقل می­ کند که فرمودند: «خدای عزوجل به من امر کرده است که چهار نفر را دوست داشته باشم؛ علی، ابوذر، مقداد و سلمان.»[۸]

ـ پیامبر اکرم  (صلّی ­الله ­علیه ­و آله) فرمود: «خداوند ابوذر را رحمت کند؛ تنها زندگی می­ کند، تنها می ­میرد و تنها مبعوث می­ شود.»[۹]

ـ روزی ابوذر خدمت پیامبر اکرم  (صلّی ­الله ­علیه ­و آله) رسید در حالی که جبرئیل در محضر آن حضرت بود، جبرئیل گفت: «او ابوذر است و اگر سلام دهد جواب سلامش را می ­دهیم.»

حضرت فرمود: «ای جبرئیل! آیا او را می ­شناسی؟»

جبرئیل گفت: «قسم به کسی که تو را به پیامبری برگزید او در ملکوت آسمان های هفت گانه مشهورتر است تا در زمین.»

پیامبر اکرم (صلّی ­الله ­علیه ­و آله) پرسید[۱۰]؛ «چگونه به این مقام رسیده است؟»

جبرئیل گفت: «به دلیل زهدی که در این دنیای فانی دارد.»[۱۱]


[۱] . سوره­ ی توبه، آیه ­ی ۳۴٫

[۲] . در بدرقه­ ی ابوذر علاوه بر علی (علیه السلام)؛ امام حسن (علیه السلام)، امام حسین (علیه السلام)، عقیل و عمار هم مشرکت داشتند.

به نقل از شرح نهج البلاغه­ ی ابن ابی الحدید، ج۲، ص۳۷۵ و ۳۸۷٫

[۳] . بلاذری در انساب الأشرف، ج۵، ص۵۲ و موضوع اعتراض ابوذر و تبعید او به ربذه در این کتابها هم ذکر شده است: صحیح بخاری، ج۲، ص۵۰۹، ح۱۳۴۱ و ابن حجر در فتح الباری، ج۳، ص۲۵ و طبقات ابن سعد، ج۲، ص۱۶۸ و مسعودی در مروج الذهب، ج۱، ص۳۴۸ و یعقوبی در تاریخ یعقوبی، ج۲، ص۱۴۸ و ابن ابی الحدید در شرح نهج البلاغه، ج۱، ص۲۴۰ و ۲۴۲ و فتح الباری، ج۳، ص۲۱۳ و عمدۀ القاری، ج۲، ص۲۹۱٫

[۴] . شرح نهج البلاغه ­ی ابن ابی الحدید، ج۱، ص۲۴۷، ذیل خطبه­ی ۱۳۰٫

[۵] . تاریخ الخطیب از جابر، ج۷، ص۴۲۱، رقم۳۹۸۴ و کنوز الحقائق هامش الجامع الصغیر، ج۲، ص۱۶ و کنز العمال، ج۶، ص۱۵۹ [ج۱۱، ص۶۲۵، ح۳۳۰۴۵].

[۶] . حلیَّۀ الأولیاء، ج۱، ص۱۵۷ و مستدرک حاکم، ج۳، ص۳۴۲ و الإستیعاب، ج۱، ص۸۳ و ج۲، ص۶۶۴ و اُسد الغابۀ، ج۵، ص۱۸۶ و شرح جامع الصغیر مُناوی، ج۵، ص۴۲۳٫

[۷] . به نقل از طبقات ابن سعد، ج۴، ص۲۲۰ و صحیح مسلم، ج۵، ص۷۲۹

[۸] . ترمذی در صحیح ترمذی، ج۲، ص۳۱۲ و ابن ماجه در سنن ابن ماجه، ج۱، ص۶۶ و حاکم در مستدرک، ج۳، ص۳۳۹ و اسدالغابۀ، ج۶، ص۱۰۱، رقم۵۸۶۲ و ابن حجر در الإصابۀ، ج۴، ص۶۴٫

[۹] . ابن هشام در سیره­ ی ابن هشام، ج۴، ص۱۶۷ و ابو عمر در الإستیعاب، قسم اوّل ۲۵۳، رقم ۳۳۹ و اُسد الغابۀ، ج۶، ص۱۰۱، رقم۵۸۶۲ و ابن حجر در الإصابۀ، ج۴، ص۶۴٫

[۱۰] . سؤال و جواب­ هایی که بین معصومین (علیهم السلام) صورت می­ گرفته یا سؤالاتی که بدین گونه از جبرئیل پرسیده می ­شد؛ همه بدین جهت بوده است که خبر آن به گوش ما برسد؛ وگرنه خود پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) بهتر از جبرئیل (علیه السلام) می­ دانستند که ابوذر دارای چه مقامی است. 

[۱۱] . این روایت را شهاب الدین اَبشیه ی در المستطرف، ج۱، ص۱۳۷و ۱۳۸ نقل کرده و زمخشری هم در کتاب ربیع الأبرار، ج۱، ص۸۳۴ آن را نقل کرده است. 

متولد سال ۱۳۵۴ هستم. در سال ۷۶، توفیق پیدا کردم تا در جمع خوبان طلبه حضور داشته باشم و مشغول دروس حوزوی شوم. ـــــ بعد از ده سال مطالعه ی دروس حوزوی، وارد درس خارج حوزه شدم و از محضر اساتیدی چون: آیت الله العظمی وحید خراسانی، آیت الله سید احمد خاتمی و آیت الله محمد عندلیب همدانی استفاده کردم. به مدت شش سال از کارشناسان مرکز ملی پاسخگویی به سؤالات دینی بودم ــــ همچنین در حوزۀ مشاوره ی خانواده، تربیت کودک، امور جوانان و نیز پاسخگویی به مسائل اخلاقی مشغول فعالیت هستم و در این رابطه هم دارای تألیفاتی هستم.
نوشته های مرتبط :

3 پاسخ به بخشی از ویژگی های عثمان (۴)‌ تبعید ابوذر غفاری به ربذه

  • مصطفی دلاوری

    با عرض سلام و ادب
    خدا قوت
    ازمطالب استفاده کردم
    این روزها درحال تحقیق و بررسی مسائل مربوط به شیعه و اهل سنت هستم و تصمیم دارم که با عقلم قضاوت کنم ونه با تعصبات مذهبی
    ممنون

    [پاسخ]

    احمد نباتی پاسخ در تاريخ آذر ۱۱م, ۱۳۹۲ ۰۸:۰۳:

    سلام و عرض ادب
    انشاء الله در این راه نورانی موفق باشید.
    در ضمن می تونید برای این منظور به قسمت شبهات اهل سنت که در بایگانی سایت قرار داره مراجعه فرمایید.
    اگر سؤالی هم داشتید، جهت پاسخگویی در خدمتتون هستم.

    [پاسخ]

  • مصطفی دلاوری

    سلام در قسمت مشاوره کتبی سوالی مطرح کردم/نمیدونم که جواب دادید یا خیر/اگر جواب بدهید پاسختان در کدام قسمت قرار میگیرد؟

    [پاسخ]

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

شما می‌توانید از این دستورات HTML استفاده کنید: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

مدیر سایت: احمد نباتي
Thumb_141956
ای برادر! پشتیبان «ولی فقیه» باش، اما پیشاپیش «ولی فقیه» بایست و تیرهای زهر آگین دشمن را که به سوی او روانه می شوند به جان خریدار شو ... تنها عافیت طلبان دنیا دوست هستند که عوام فریبانه از «ولایت» و «ولایت مداری» دم میزنند، اما در هنگامه ی فتنه ها و امتحان های سخت، پشت سر ولی فقیه سنگر می گیرند، تا دنیای "فانی" خود را در خطر نبینند!  
ویــژه هـــا
پی گیری پرسش شما
آمار سایت
    عکس های متنوع تصادفی