بسم الله الرحمن الرحیم

نگاهی به تفاوت­های زن و مرد

برگرفته از کتاب آشیانۀ مهر ـ نوشتۀ مدیر سایت

در کنار وجوه مشترک بسیار زیادی که هر یک از زن و مرد با یکدیگر دارند، اختلاف ­های خاصّی هم در ابعاد عاطفی، احساسی، نگرشی، فیزیولوژی و زیستی آن ­ها وجود دارد. آگاهی صحیح از این اختلاف ­ها موجب می ­شود تا هر یک از زن و  شوهر نگرش صحیحی نسبت به طرف مقابل داشته باشند و ریشه ­ی برخی از اختلاف ­ها و سوء تفاهم­ ها را بخشکانند.   

یکی از تفاوت­ های زن و مرد، تفاوت در ساختار مغزی آن ­ها است. مغز انسان از دو نیم­کره تشکیل شده است. ، نیم­کره­ ی راست مغز فعّالیّت­ های مربوط به درک بینایی، حجم­ ها و درک فضایی را انجام می ­دهد و نیم­کره­ ی چپ هم به مهارت ­های شناختی و گفتاری و مهارت در بیان احساسات، عاطفه را به عهده گرفته است.   

ارتباط قوی بین این دو نیم­کره مزیّت ­هایی دارد و باریکه­ ای از بافت، نیم­کره چپ مغز را به نیم­کره راست وصل می ­کند.[۱]

هر نیم­کره، کار مخصوص به خود را انجام می ­دهد و با آسیب دیدن آن ممکن است فعّالیّت ­های مربوط به آن تعطیل شود. امّا در خانم ­ها این­گونه نیست. در خانم ­ها نیم­کره­ ی دیگر این توانایی را دارد که تمام کارکردهای نیم­کره­ ی معیوب را به تنهایی انجام دهد؛ چرا که می ­تواند از فعالیّت­ های نیم­ کره­ ی دیگر کپی ­بردای کند. به همین دلیل است که اگر نیم­کره­ ی چپ مرد آسیب ببیند، ممکن است برای همیشه نتواند صحبت کند، امّا اگر چنین اتّفاقی برای زن بیفتد، نیم­ کره­ ی راست مسئولیت گفتاری نیم­ کره ­ی چپ را انجام می­ دهد و مشکلی در صحبت­کردن خانم ایجاد نمی­ شود. 

در خانم ­ها نیم ­کره­ ی چپ قوی ­تر عمل می ­کند و در آقایان نیم­ کره­ ی راست. به خاطر این­که محلّ اصلی فعّالیّت­ های گفتاری در نیم­ کره ­ی راست است، توانمندی گفتاری خانم­ ها از مهارت گفتاری نوع آقایان بیشتر است.

از طرفی آقایان که چند میلیون سلول مغزی بیشتری در نیم ­کره ­ی راست دارند، فعالیّت ­های مربوط به آن نیم­ کره در آن ­ها بیشتر است. این فعالیّت ­ها متمرکز در تجسّم فضایی آقایان است. پس تجسّم فضایی آقایان بیش از خانم­ ها است. همین مطلب تفاوت ­هایی را در رفتار آقایان و خانم­ ها ایجاد کرده است. وقتی از یک آقا نشانی مکانی را می ­پرسید، با جهت ­های جغرافیایی نشانی می ­دهد، امّا خانم­ ها که نمی ­توانند تشخیص خوبی از جهت ­ها داشته باشند، با نشانی ­های شناخته شده شما را راهنمایی می ­کنند. با توجّه به این مطلب، وقتی آقایان به خانم ­ها آدرس می­ دهند، خانم را سردرگم می ­کنند.

کارهایی مثل خلبانی و معماری نیاز خاصی به تجسّم فضایی و تشخیص جهت دارند. روی همین اساس کمتر خانمی را می ­توان دید که در این گونه کارها تبحّر داشته باشد. 

کارکرد مغز آقایان تفاوت ­های خاصی با مغز خانم ­ها دارد. آقایان نمی­ توانند در آن واحد از هر دو نیم ­کره ­ی مغز استفاده نمایند. روی همین اساس وقتی در نیم­ کره­ ی چپ، متمرکز در کارهای فکری و تجزیه تحلیل مسائل مختلف هستند، نمی­ توانند به امور احساسی و عاطفی بیندیشند. امّا خانم ­ها می ­توانند در آن واحد از دو نیم­کره استفاده کنند و همزمان بر روی چند کار تمرکز داشته باشند. 

با توجّه به این نکته آقایان نمی­ توانند در آن واحد هم احساسی باشند و هم منطقی، ولی خانم ­ها این­ گونه نیستند و می ­توانند در آن واحد، در کنار احساسی بودن، منطقی هم باشند. خانم­ ها می­ توانند به راحتی از حیطه­ی عقلی به حیطه­ی عاطفی نقل مکان کنند، امّا این کار برای آقایان امکان ندارد و برای چنین کاری نیازمند زمان بیشتری هستند.

وقتی مرد از محلّ کار خود به منزل می­ آید، در واقع تمام روز را مشغول فعالیّت در نیم­ کره­ ی راست بوده است. او نمی­ تواند بعد از ورود به منزل، بلافاصله از نیم­ کره ­ی راست نقل مکان کند و متمرکز در نیم­ کره­ ی چپ شود.   

مردها زمانی می ­توانند روی نیم ­کره­ ی چپ تمرکز خوبی داشته باشند که از نگرانی ­ها و فشارهای کار روزانه فارغ شده باشند. در این حالت فعالیت ­های مغزی مربوط به نیم ­کره ­ی راست کمتر می ­شود و آقا می ­تواند در نیم ­کره­ ی چپ حضور پیدا کند و متمرکز در فعالیت­ های مربوط آن شود. در چنین  حالتی است که مرد بهتر از هر وقت دیگری به احساسات همسر خود پاسخ می ­گوید و با مهربانی و صمیمیّت، بیش از هر زمان دیگری روحیات عاطفی همسر خود را درک می ­کند.

دو نکته ­ی مهمّ

۱ـ اگر خانم می ­بیند که شوهرش از نظر احساسی هم پای او جلو نمی ­آید، تصوّر نکند که شوهرش او را دوست ندارد و اعتنایی به روحیات وی ندارد. مردها درگیری شدید با شغل خود دارند و نمی­ توانند به راحتی وارد نیم ­کره­ ی احساسات شوند. میزان استرس بالای مردها، به خاطر همین درگیری شدید شغلی و نگرش خاصّی است که نسبت به شغلشان دارند. روی همین اساس است که می­بینیم آمار بیماری ­هایی چون: حمله­ ی قلبی، فشار خون بالا و حتّی اعتیاد در آقایان بیش از خانم ­ها است.  

خانم شکیبایی می­ گفت: «دو سال است که ازدواج کرده ­ام، امّا دل­خوشی از زندگی ندارم. شوهرم هر وقت از سر کار به منزل می ­آید حوصله­ ندارد و با من صحبت نمی­ کند. کنارش می ­نشینم و با او گرم صحبت و گفتگو می­ شوم، امّا او گمان می ­کند زن ورّاج و پر حرفی هستم و می ­گوید: “فعلاً نمی­ خواهم چیزی بشنوم!” حتّی در برخی مواقع کار ما به جرّ و بحث و بگومگو کشیده می­شود. از دست رفتارهای همسرم خسته شده ­ام و نمی­ دانم چگونه با او رفتار کنم. از صبح تا شب در منزل کار می­ کنم، امّا شوهرم همیشه با قیافه­ ای گرفته و چهره­ ای عبوس وارد منزل می ­شود.»  

خانم شکیبایی که از رفتار همسرش در تنگنا افتاده بود، زندگی خود را آشفته و غیر متعادل می ­دید و گمان می ­کرد همسرش مرد زندگی و مرد محبّت نیست و نمی ­تواند انتظارات او را برآورده کند.

هر چند که آقایان هم باید مراعات روحیات ظریف همسر خود را بکنند و با سعه ­ی صدر و دقّت بیشتری با همسر خود رفتار نمایند؛ امّا خانم شکیبایی توجّه نداشت که شوهرش یک مرد است، با روحیات مردانه­ ی  خود. اشتباه بزرگ خانم شکیبایی این بود که روحیات مردانه­ی شوهر خود را با روحیات زنانه ­ی خود مقایسه می ­کرد و با عینک زنانه ­ی خود به روحیات شوهرش می ­نگریست.

خانم شکیبایی توجّه نداشته که وقتی شوهرش وارد منزل می­ شود، نیاز به استراحت دارد تا بتواند به تدریج از نیم­ کره ­ی سمت راست به نیم­ کره­ ی سمت چپ نقل مکان نماید و آرامش خود را باز یابد؛ بنابراین طبیعی است که با چهره ­ای گرفته وارد منزل شود. از طرفی خانم شکیبایی کاملاً در اشتباه بود که فکر می ­کرد می ­تواند با صحبت کردن، خستگی را از تن همسرش بیرون کند. خانم ­ها وقتی خسته می ­شوند دوست دارند صحبت کنند و با گفتگو، خستگی را از تن بیرون کنند، امّا معمول آقایان وقتی خسته می ­شوند، دوست دارند قدری با خود خلوت کنند، با کسی صحبت نکنند و کسی هم با آن­ها به گفتگو ننشیند. در حقیقت شنیدن صحبت­ های دیگران برای مردی که خسته است، سخت و زجرآور است و خانم شکیبایی به جای آرامش­ بخشی به همسرش، وی را شکنجه می ­داده است!

همین اشتباه موجب می ­شد که شوهر خانم شکیبایی فکر کند که خانمش مثل کنه به او چسبیده و قصد دارد او را آزار دهد. و خانم شکیبایی هم بر این گمان بود که شوهرش محبّت او را درک نمی­ کند و مردی بی­احساس و بداخلاق است.   

در آن زمان بهترین کاری که خانم شکیبانی می­ توانست انجام دهد این بود که هنگام ورود همسر به منزل، با رویی گشاده از وی استقبال کند، بعد از سلامی گرم و صمیمی به وی خوش­آمد گویی کند، از قبل چای یا آب میوه ­ای برای همسرش آماده کند و وقتی که آقا وارد منزل شد، نوشیدنی را جلو او بگذارد و اجازه دهد تا شوهرش در خلوت خود، با تماشای تلویزیون، خواندن روزنامه و یا نگاه کردن به اطراف (بستگی به علاقه و عادت مرد دارد) قدری استراحت نموده و خستگی را از تن بیرون کند. وقتی شوهرش قدری استراحت کرد و خستگی از تنش بیرون شد، خانم شکیبایی می­توانست در کنارش بنشیند و با او مشغول گفتگوی صمیمی شود.

کار دیگری که خانم شکیبایی می ­توانست انجام دهد این بود که منظره­ های تشنج ­آفرین را از مقابل شوهر خود دور کند. نامرتب بودن خانه، قاب عکسی که به تازگی شکسته شده و قبض سنگین گاز از جمله اموری هستند که باید در هنگام ورود همسر به منزل، در معرض دید او نباشند. وقتی مرد در خستگی کار روزمرّه و فعالیّت ­های نیم­کره­ ی راست است، به شدّت آسیب­پذیر است و ممکن است در دقایق اولی که وارد منزل شده، چشمش به یکی از آن منظره­ ها بیفتد و رفتار مناسبی از خود نشان ندهد.  

خانم شکیبایی که به این مسائل توجّه نداشت، به جای توجّه به روحیات مردانه­ ی همسر، در بدترین شرایط ممکن، با همسرش  به گلایه و شکایت می­ پرداخت و در نهایت هم کار به جرّ و بحث  و مشاجره می ­کشید.

۲ـ  با توجّه به این­که ساختار مغزی شما آقایان با ساختار مغزی خانم­ ها تفاوت دارد، و با توجّه به تمرکز شما در مسائل کاری، اطمینان داشته باشید که اگر در شب یا در ایّام تعطیل هم مشغول فعالیّت­ های شغلی باشید، نمی­توانید پاسخ مناسبی به احساسات همسر خود بدهید و نمی ­توانید آن­ گونه که همسرتان می­ خواهد با او همراهی کنید. روی همین اساس با برنامه­ ریزی دقیق سعی کنید مقداری از روز را کاملاً به خانواده­  ی خود اختصاص دهید و در این زمان مشغله­های شغلی را کنار بگذارید. این کار هم برای سلامتی خود شما مفید است و هم موجب می­شود تا بتوانید با کاستن از فعالیّت­ های نیم­ کره ­ی راست، وارد نیم ­کره­ ی چپ شوید و با تمرکز در آن بتوانید هم ­زبان و همراه خوبی برای همسر خود باشید. همسر شما در طول روز در انتظار چنین لحظه ­ای نشسته، لذا این ساعت خوب و سرشار از عاطفه را از خانم خود دریغ نکنید.

سعی کنید هنگام ورود به منزل، با چهره­ ای گشاده و رویی خوش به اهل  خانه و همسرتان سلام کنید. مقداری آب خنک به صورت خود بزنید تا خستگی کار از تنتان بیرون رود و ضمن تشکر و قدردانی از زحمت ­های همسر، به او بگویید برای رفع خستگی نیاز به قدری استراحت دارید. همچنین در چنین زمانی که آمادگی عصبانیت در شما بیش از زمان­ های دیگر است، توجّه خاص داشته باشید که ذهن خود را متوجّه مسائل منفی نکنید، و به مسائل تشنج­آفرین نگاه نکنید. مثلاً در این زمان خاصّ، از همسر خود سؤالی نپرسید که جواب آن موجب بروز تشنّج و ناراحتی شود.    


[۱] . دستگاه کناری مغز که شامل دو ساختار اصلی به نام بادامه و هیپوکامپ است در حافظه و هیجان ها نقش مهمّی دارند.

باید بین احساس و هیجان (غم، شادی، اضطراب، عشق و..) فرق بگذاریم.

قشر مخ بخش ­های مختلفی دارد دو قسمت آن که روی سر جای دارد قشر حرکتی، و قشر حسّی است. قشر حسّی، اطلاعات مربوط به حواس را پردازش می­ کند و قشر حرکتی، اطلاعات مربوط به حرکات ارادی را.

نیم­کره­ ها اطلاعات نیمه­ ی مخالف خود را دریافت می ­کنند. مثلاً نیم­کره­ی راست، اطلاعات چپ بدن را و برعکس و جسم پینه­ ای بین دو نیم­کره اطّلاعات را از یکی به دیگری می ­برند.

نیم­کره ­ی چپ (پردازش کلامی): نیم­کره­ ی چپ نقش مهمّی در تولیدگفتار، درک و فهم زبان و دستور زبان دارد. البته کلّ پردازش زبانی مربوط به نیمکره ­ی چپ نیست. جنبه­ هایی مثل استفاده مناسب از زبان در بافت ­های مختلف، استعاره و مقدار زیادی از شوخی به نیکره­ ی راست مربوط می ­شود. 

نیم­ کره­ ی چپ در منطق مورد استفاده برای اثبات قضایای هندسی، برتری دارد، ولی حلّ مسائل زندگی روزمره مستلزم اطلاعات و نتیجه­ گیری یکپارچه است. در این موارد، نیم­کره­ ی راست نقش بسیار مهمّی دارد؛ امّا در اکثر فعالیت ­های آدم دو نیم کره با هم مبادله دارند. برای نمونه هنگام خواندن، نیم­کره­ ی چپ نحو و دستور زبان را که نیم­ کره راست به آن کاری ندارد، درک می­ کند. در عوض، نیم­کره­ ی راست در فهمیدن آهنگ یک داستان و هیجان، بهتر عمل می ­کند. تأثیر متقابلی هم در زمینه ­ی موسیقی و هنر دیده می ­شود. روان ­شناسی عامیانه­ ی موسیقی، هنر و خلاقیّت را به نیم کره­ ی راست، و منطق را به نیم­کره ­ی چپ نسبت می­ دهد، امّا نیم­کره ­ی راست در برخی از مهارت ­های موسیقایی بهتر عمل می ­کند.

لذت بردن از موسیقی یا آهنگ­ سازی و بسیاری از کارهای پیچیده­ ی انسان منوط به استفاده از هر دو نیم­کره است.

نیم کره­ ی راست (پردازش غیرکلامی): نیم­ کره­ ی راست در پردازش اطلاعات غیرکلامی مثل ادراک فضایی، بازشناسی بصری و هیجان «غالب ­تر» است. برای مثال وقتی در حال پردازش اطلاعات مربوط به صورت انسان­ها هستیم، بیشتر نیم کره­ ی راست دخالت دارد. نیم کره­ ی راست، در عین حال در پردازش اطلاعات مربوط به هیجانات (بروز هیجانات خودمان و پی بردن به هیجانات دیگری) هم بیشتر دخالت دارد.

زمینه روان شناسی سانتراک، جلد ۱، صفحات ۱۵۵ و ۱۵۶٫

متولد سال ۱۳۵۴ هستم. در سال ۷۶، توفیق پیدا کردم تا در جمع خوبان طلبه حضور داشته باشم و مشغول دروس حوزوی شوم. ـــــ بعد از ده سال مطالعه ی دروس حوزوی، وارد درس خارج حوزه شدم و از محضر اساتیدی چون: آیت الله العظمی وحید خراسانی، آیت الله سید احمد خاتمی و آیت الله محمد عندلیب همدانی استفاده کردم. به مدت شش سال از کارشناسان مرکز ملی پاسخگویی به سؤالات دینی بودم ــــ همچنین در حوزۀ مشاوره ی خانواده، تربیت کودک، امور جوانان و نیز پاسخگویی به مسائل اخلاقی مشغول فعالیت هستم و در این رابطه هم دارای تألیفاتی هستم.
نوشته های مرتبط :

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

شما می‌توانید از این دستورات HTML استفاده کنید: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

مدیر سایت: احمد نباتي
Thumb_141956
ای برادر! پشتیبان «ولی فقیه» باش، اما پیشاپیش «ولی فقیه» بایست و تیرهای زهر آگین دشمن را که به سوی او روانه می شوند به جان خریدار شو ... تنها عافیت طلبان دنیا دوست هستند که عوام فریبانه از «ولایت» و «ولایت مداری» دم میزنند، اما در هنگامه ی فتنه ها و امتحان های سخت، پشت سر ولی فقیه سنگر می گیرند، تا دنیای "فانی" خود را در خطر نبینند!  
ویــژه هـــا
پی گیری پرسش شما
آمار سایت
    عکس های متنوع تصادفی