امام باقر (علیه السلام) در رابطه با دعای بهاء که در سحرهای ماه مبارک رمضان خوانده می شود، فرمودند: اگر مردم می دانستند که این دعا چه عظمتی نزد خداوند دارد و اگر می دانستند که این دعا با چه سرعتی به اجابت می رسد، برای دستیابی به آن، با یکدیگر به جنگ بر می خواستند، هر چند با شمشیر!

بسم الله الرحمن الرحیم

آیا فقر مساوی با کفر است؟

در روایات مطالبی در مذمت فقر بیان شده. به عنوان نمونه آمد است:  

پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) می فرماید: «نزدیک است که فقر انسان را به کفر بکشاند»؛ «کَادَ الْفَقْرُ أَنْ یَکُونَ کُفْرا»[۱]

با نگاه به دیگر روایات، متوجه می شویم که مخاطب اصلی چنین روایاتی، افراد متمکن و مسئولین جامعه هستند؛ یعنی آن ها باید بدانند که فقر و نداری، دشوار و جانکاه است و حتی می تواند یک مسلمان را به کفر بکشاند، لذا افراد وظیفه دارند که در رابطه با انفاق، تکلیف شرعی و اخلاقی خود را ادا کنند و در حد توان خود، فقرا را از مشکل فقر نجات دهند. (کلیک کنید)   

بنابراین، این روایات بدان معناست که فقر از چنین پتانسیلی برخوردار است که انسان را به کفر بکشاند، اما توجه داشته باشیم که یک مؤمن ـ حتی در سخت ترین شرایط ـ اجازه ندارد که رخنه ای در ایمان و عقیدۀ خود ایجاد کند و خود را در محضر خدای متعال شرمسار کند. تاریخ، از مؤمنین زیادی گواهی می دهد که در عین نداری، ایمان مستحکم و با ثباتی داشتند و ذره ای در راه دینداری خود، دچار تردید نشدند.

پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) از امداد ویژۀ خداوند به امت خود خبر می دهد و می فرماید: «اگر رحمت خداوند بر امتم نبود، نزدیک بود که فقر آن ها را به کفر بکشاند»؛ «لَوْ لَا رَحْمَةُ رَبِّی عَلَى فُقَرَاءِ أُمَّتِی کَادَ الْفَقْرُ یَکُونُ کُفْر»[۲]

همچنین در جای دیگری در بیان فواید تحمل فقر و نداری می فرماید: «فقر به دو قسم تقسیم می شود. یکی فقر دنیا و دیگری، فقر آخرت؛ فقر دنیا، بی نیازی در آخرت است و فقر آخرت، موجب هلاکت انسان است»؛ «الْفَقْرُ فَقْرَانِ فَقْرٌ فِی الدُّنْیَا وَ فَقْرٌ فِی الْآخِرَةِ فَفَقْرُ الدُّنْیَا غِنَى الْآخِرَةِ وَ غِنَى الدُّنْیَا فَقْرُ الْآخِرَةِ وَ ذَلِکَ الْهَلَاکُ».[۴]

کسی که دستش از امکانات دنیوی کوتاه است و به فقر افتاده، در پاداش صبری که نشان می دهد، نعمت دائمی آخرت را خریداری می کند و در روز واپسین، ثمرۀ شیرین آن خود را خواهد چشید. البته افرادی دیگری هستند که در دنیا از امکانات مادی فراوانی برخورداند، اما توشه ای برای آخرت خود فراهم نکرده اند. چنین افرادی در روز واپسین که انسان ها به عمل شناخته می شوند، فقیر و تهی دست است و چنین فقری، مساوی با ذلت و خواری می باشد.

پاداش فقرای مؤمن 

البته، قبول داریم که فقر و نداری سخت است. به همین دلیل در نهج البلاغه آمده است: «آدم فقیر در شهر خود، غریب است»؛ «الْمُقِلُّ غَرِیبٌ فِی بَلْدَتِه‏»[۵] اما در عین حال، روایات متفاوتی هم در فضیلت صبوری و خویشتن داری در رابطه با فقر دارد که به دو مورد از آن ها اشاره می شود:

۱ ـ پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) می فرماید: «فقر در نزد مردم مایۀ زشتی است و در روز قیامت نزد خدای متعال، مایۀ زینت و آراستگی است»؛ «الْفَقْرُ شَیْنٌ عِنْدَ النَّاسِ وَ زَیْنٌ عِنْدَ اللَّهِ یَوْمَ الْقِیَامَةِ.»[۶]

بنابراین، در روز قیامت، فقرای مؤمن، از نورانیت و آرستگی ویژه ای برخورداند.   

۲ ـ فقرا، دوستان خداوند هستند»؛ «الفقراء اصدقاء الله»[۷] 

و اما کسی که به مستمندان با دید تحقیر نگاه کند!

۱ ـ امام صادق (علیه السلام) می فرماید: «هر کس مؤمن مستمندی را تحقیر کند، خداوند همواره به او با دیدۀ حقارت و خشم بنگرد تا این که از نظر تحقیر آمیز خود نسبت به آن مؤمن دست بردارد»؛ «مَنْ حَقَّرَ مُؤْمِناً مِسْکِیناً أَوْ غَیْرَ مِسْکِینٍ لَمْ یَزَلِ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ حَاقِراً لَهُ مَاقِتاً حَتَّى یَرْجِعَ عَنْ مَحْقَرَتِهِ إِیَّاهُ.»[۸]

۲ ـ پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) می فرماید: «هر کس که مرد یا زن مؤمنی را با سبب تهیدستی یا اندک بودن مالش خوار شماره یا تحقیر کند، خدای متعال در روز قیامت، کارش را به دیگران نشان داده و سپس رسوایش می کند.

سه نکته:

۱ ـ توجه به پاداش بزرگی که خدای متعال برای مستمندان مؤمن کنار گذاشته موجب می شود که این عزیزان در برابر چنین مشکلی احساس رضایت مندی کنند و صبر و شکیبایی خود را تقویت نمایند.

۲ ـ هر چند که فقرا  نیازمندان موظف هستند که در برابر فقر و نداری خود عفت بورزند و خویشتن را سبک نشمارند، اما متمکنین وظیفه دارند تا از ثروت خود حقی برای مستمندان کنار بگذارند و آن حق را بدون منت تقدیم به آن عزیزان کنند. خدای متعال در بیان ویژگی های نمازگزارن می فرماید: آنان کسانی هستند که در اموال خود حق مشخصی را برای سائلین و محرمین کنار می گذارند»؛ «وَ الَّذینَ فی‏ أَمْوالِهِمْ حَقٌّ مَعْلُومٌ * لِلسَّائِلِ وَ الْمَحْرُومِ »[۹] 

۳ ـ اگر چه در باب ارزش فقر، روایت های زیادی داریم، اما نباید کسی توهم کند که اسلام، مردم و جامعه را دعوت به فقر می کند. به همین دلیل است که اسلام به متمکنین سفارش می کند که حق مالی مستمندان (زکات) را پرداخت کنند و همواره به فکر آن ها و مشکلاتشان باشند.  


[۱] . الکافی، ج۲، ص۳۰۷٫

[۲] . جامع الاخبار، ص۱۰۹ ـ بحارالانوار، ج۶۹، ص۴۷٫

[۳] . الکافی، ج۲، ص۳۰۷٫

[۴] . مشکاۀ الانوار، ص۱۲۸٫

[۵] . نهج البلاغه (صبحی صالح)، ۴۶۹

[۶] . جامع الاخبار، ص۱۱۱٫

[۷] . الفردوس، ج۳، ص۱۵۷ (نقل از میزان الحکمه، ج۱۰، ص۴۶۶۴، ح۱۶۰۰۷)

[۸] . الکافی، ج۲، ص۳۵۱٫ .

[۹] . معارج ، ایات ۲۴ و ۲۵٫ 

متولد سال ۱۳۵۴ هستم. در سال ۷۶، توفیق پیدا کردم تا در جمع خوبان طلبه حضور داشته باشم و مشغول دروس حوزوی شوم. ـــــ بعد از ده سال مطالعه ی دروس حوزوی، وارد درس خارج حوزه شدم و از محضر اساتیدی چون: آیت الله العظمی وحید خراسانی، آیت الله سید احمد خاتمی و آیت الله محمد عندلیب همدانی استفاده کردم. به مدت شش سال از کارشناسان مرکز ملی پاسخگویی به سؤالات دینی بودم ــــ همچنین در حوزۀ مشاوره ی خانواده، تربیت کودک، امور جوانان و نیز پاسخگویی به مسائل اخلاقی مشغول فعالیت هستم و در این رابطه هم دارای تألیفاتی هستم.
نوشته های مرتبط :

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

شما می‌توانید از این دستورات HTML استفاده کنید: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

مدیر سایت: احمد نباتي
Thumb_141956
ای برادر! پشتیبان «ولی فقیه» باش، اما پیشاپیش «ولی فقیه» بایست و تیرهای زهر آگین دشمن را که به سوی او روانه می شوند به جان خریدار شو ... تنها عافیت طلبان دنیا دوست هستند که عوام فریبانه از «ولایت» و «ولایت مداری» دم میزنند، اما در هنگامه ی فتنه ها و امتحان های سخت، پشت سر ولی فقیه سنگر می گیرند، تا دنیای "فانی" خود را در خطر نبینند!  
ویــژه هـــا
پی گیری پرسش شما
آمار سایت
  • بازدید امروز: 153
  • بازدید دیروز: 5325
  • بازدید هفته: 40443
  • بازدید ماه: 144979
  • بازدید سال: 1666203
عکس های متنوع تصادفی